In de serie Verhalen van Dordrecht, deeltje 27 - Dordtse Impressionisten.
Meer informatie www.deverhalenvandordrecht.nl
Posts tonen met het label Dordtse impressionisten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Dordtse impressionisten. Alle posts tonen
dinsdag 5 november 2013
Uitgave over de Dordtse Impressionisten, met onder andere Daan Mühlhaus.
In de serie Verhalen van Dordrecht, deeltje 27 - Dordtse Impressionisten.
Meer informatie www.deverhalenvandordrecht.nl
vrijdag 1 maart 2013
Het werk van Daan Mühlhaus wordt terecht steeds vaker door de betere kunsthandel ontdekt.
Zagen we de afgelopen jaren al een een aantal vlotte schilderijen van Parijs in de collectie van Kunsthandel Dolf van Omme te Amsterdam, nu had kunsthandel Mark Smit in Ommen een fraaie winter van de Wijnhaven in Dordrecht in de collectie.
Het schilderij stond in de catalogus afgebeeld en was al snel verkocht.
Bij de juiste datering '29 moeten we niet aannemen dat dit schilderij in 1929 is geschilderd.
Meer slaat het op de situatie in de Wijnhaven anno 1929, en is het vele jaren later door Daan Mühlhaus in de zeventiger jaren uit de herinnering en naar oud studiemateriaal geschilderd.
In de tijd dat ik bij Adri Bakker op de Spuiweg in Dordrecht in dienst was maakte ik nog mee dat het daar verkocht werd.
Een foto bewaar ik sinds die tijd in wat nu het Daan Mühlhaus archief is.
Het is in dit schilderij opvallend hoe Mühlhaus zich bij het schilderen van de luchtpartij bediende van een soort toetsltechniek die zijdelings aan het pointillisme doet denken.
Het werkt hier bij het oproepen van de winterse sfeer heel versterkend en het werkt overtuigend.
Het schilderij stond in de catalogus afgebeeld en was al snel verkocht.
 |
| Daan Muehlhaus schaatsers in de Wijnhaven, Dordrecht olieverf/doek 80x100 cm gesigneerd r.o. - D. Mühlhaus '29 collectie Kunsthandel Mark Smit, Ommen voorheen collectie van kunsthandel Adri Bakker, Dordrecht |
Meer slaat het op de situatie in de Wijnhaven anno 1929, en is het vele jaren later door Daan Mühlhaus in de zeventiger jaren uit de herinnering en naar oud studiemateriaal geschilderd.
In de tijd dat ik bij Adri Bakker op de Spuiweg in Dordrecht in dienst was maakte ik nog mee dat het daar verkocht werd.
Een foto bewaar ik sinds die tijd in wat nu het Daan Mühlhaus archief is.
Het is in dit schilderij opvallend hoe Mühlhaus zich bij het schilderen van de luchtpartij bediende van een soort toetsltechniek die zijdelings aan het pointillisme doet denken.
Het werkt hier bij het oproepen van de winterse sfeer heel versterkend en het werkt overtuigend.
maandag 29 augustus 2011
het Museum voor Moderne Kunst, de Rietgors in Papendrecht en haar conservator Adrie Mouthaan
oude titel - De vraag wat me tot een nieuw stuk kan inspireren leidde tot een stuk over
het voormalige Museum voor Moderne Kunst, de Rietgors in Papendrecht en haar conservator Adrie Mouthaan
Ik giet mijn artikelen/blogs meestal in een bepaalde vorm, ik hang het verhaal als het ware ergens aan op. Dat kan een bepaald thema zijn, over een favoriete plek van de Dordtse Impressionisten handelen - het kan ook over een oud foldertje van Daan Mühlhaus gaan. Er is regelmatig wel een vertrek- of uitgangspunt. Nu zat ik (nog) zonder maar voelde ik eenvoudig de behoefte om weer eens een positief geluid te laten horen. Dus dat werd mijn voorlopige kapstok voor de start. De rest diende zich vanzelf aan.
Het kan me altijd weer frapperen dat er op momenten dat ik me het voorgaande afvraag - waar een verhaal aan te koppelen - er zich vaak onverwacht een gelegenheid aandient om over te schrijven. Nu net, toen ik de eerste regels van dit stuk al geschreven had bijvoorbeeld. Ik surfde wat op Google op zoek naar een antwoord op een gerezen vraag en zo kwam ik op een mij nog niet bekende website. Bij de in de site opgenomen afbeeldingen zag ik veel oude bekenden, allemaal schilderijen uit de collectie van de Rietgors, terug. Dat wil ik nu niet voor deze gelegenheid gebruiken maar ik ga dat wel in de directe toekomst toepassen. Het bied mij tegen die tijd zo'n soort kapstok. Eén waarmee ik later het verhaal rond een herinnering kan schrijven.
De website wil ik nu alvast doorgeven. (zie verderop in dit stuk)
In blogger, de host van mijn site, kan ik zien welke zoektermen men heeft gebruikt om op dit blog te belanden. Daar kwam ik deze week meerdere malen de naam van Adrie Mouthaan tegen. Omdat ik weinig feedback van mijn lezers krijg, ondanks mijn verzoeken, en ik me wel afvroeg of er misschien nieuws over hem te vinden was zat ik wat te surfen en vond ik de aangeduide site.
De laatste keer dat ik Adrie Mouthaan (1940) ontmoette, dat is alweer een paar jaar geleden, vertelde ik hem dat ik een interessante cd-rom, speciaal van de landschappen, van de Frans-Russische schilder Nicolas de Staël had gemaakt, en dit op een manier en in een uitvoering die hem zeker zou aanspreken, want ik wist dat hij net als ik een groot bewonderaar van deze schilder is. Hij vertelde me toen dat hij eigenlijk niet veel van computers en Internet moest hebben en weinig aan die cd-rom had. Dat helpt in deze tijden niet erg mee bij de bevordering van een zekere naamsbekendheid. Bovendien heeft hij op 'het net' de 'pech' dat hij dezelfde naam deelt met een landelijk bekende fotograaf. De fotograaf Adrie Mouthaan die in de muziekwereld zijn sporen verdient. Google je hun beider naam dan kom je bij deze fotograaf terecht. Niets ten nadele van de fotograaf, maar Adrie Mouthaan de schilder mag er toch ook zijn! Vandaar dat ik de gelegenheid te baat neem onderstaande afbeeldingen van de voor en achterzijde van het Adrie Mouthaan Album te plaatsen. Als tegenwicht richting zijn naamgenoot met al zijn popsterren die toch wel genoeg bezoekers zal krijgen. In het boek 'Schilders van de Biesbosch,' is een hoofdstuk aan Adrie Mouthaan gewijd.
Mouthaan wil ik bij deze gelegenheid sowieso graag noemen omdat ik veel aan de contacten met hem heb gehad. Mühlhaus was onbetwist mijn mentor, maar hij stond absoluut vijandig tegenover de moderne kunst. Heel anders dan Mouthaans 'mentor,' Joop Kropff, die zich is blijven vernieuwen. Mühlhaus deed dit simpel af met de uitspraak; ,,Joop moest ook zo nodig gek doen!''
Bij Mouthaan, en via hem bij Kropff, herkende ik de volgende stap als schilder, die voorbij het Dordts Impressionisme. Trouwens een stap die Mühlhaus mij, ondanks zichzelf, ook al aankondigde. Maar dat is weer een verhaal voor later.
Een bezoekje aan dit inmiddels opgeheven museum in Papendrecht, dat onder de supervisie van een conservator, de kunstenaar Adrie Mouthaan, stond, kon me als beginnende kunstenaar flink inspireren en de verzamelaar, die ik toen ook was, kon de schilderijen zien die soms voor zijn neus waren weggekaapt. De Rietgors had namelijk vaak, in de persoon van Adrie Mouthaan, de eerste keuze bij de plaatselijke Dordtse kunsthandel. Het Papendrechtse museum was tevens een podium dat veel aan de regionale kunstenaars deed. Heel wat meer dan het Dordrechts Museum, en dat kan het Dordrechts Museum wat mij betreft in zijn zak steken.
Een bezoek aan de Rietgors, samen met mijn mentor, de Dordtse schilder Daan Mühlhaus, als tussenstop tijdens een tocht die in mijn herinnering gegrifd zal blijven, zal ik in één van de komende artikelen/blogs beschrijven.
het voormalige Museum voor Moderne Kunst, de Rietgors in Papendrecht en haar conservator Adrie Mouthaan
Ik giet mijn artikelen/blogs meestal in een bepaalde vorm, ik hang het verhaal als het ware ergens aan op. Dat kan een bepaald thema zijn, over een favoriete plek van de Dordtse Impressionisten handelen - het kan ook over een oud foldertje van Daan Mühlhaus gaan. Er is regelmatig wel een vertrek- of uitgangspunt. Nu zat ik (nog) zonder maar voelde ik eenvoudig de behoefte om weer eens een positief geluid te laten horen. Dus dat werd mijn voorlopige kapstok voor de start. De rest diende zich vanzelf aan.
Het kan me altijd weer frapperen dat er op momenten dat ik me het voorgaande afvraag - waar een verhaal aan te koppelen - er zich vaak onverwacht een gelegenheid aandient om over te schrijven. Nu net, toen ik de eerste regels van dit stuk al geschreven had bijvoorbeeld. Ik surfde wat op Google op zoek naar een antwoord op een gerezen vraag en zo kwam ik op een mij nog niet bekende website. Bij de in de site opgenomen afbeeldingen zag ik veel oude bekenden, allemaal schilderijen uit de collectie van de Rietgors, terug. Dat wil ik nu niet voor deze gelegenheid gebruiken maar ik ga dat wel in de directe toekomst toepassen. Het bied mij tegen die tijd zo'n soort kapstok. Eén waarmee ik later het verhaal rond een herinnering kan schrijven.
De website wil ik nu alvast doorgeven. (zie verderop in dit stuk)
 |
| omslag v/h boek Schilders van de Biesbosch door Wim van Wijk en Ad Molendijk 1999 uitgeverij Waanders, Zwolle en het stadsarchief Dordrecht, met Cor Noltee, Steef Wijnhoven, Ab van 't Hof, Adrie Mouthaan, les Timmermans, Arie C. de Bruyn, Ernst van Dalen, Henk van Dalen, Marinus van der Neut, Ad van der Ven, Teus Verhoeven en twee afbeeldingen van Wim Jansen |
De laatste keer dat ik Adrie Mouthaan (1940) ontmoette, dat is alweer een paar jaar geleden, vertelde ik hem dat ik een interessante cd-rom, speciaal van de landschappen, van de Frans-Russische schilder Nicolas de Staël had gemaakt, en dit op een manier en in een uitvoering die hem zeker zou aanspreken, want ik wist dat hij net als ik een groot bewonderaar van deze schilder is. Hij vertelde me toen dat hij eigenlijk niet veel van computers en Internet moest hebben en weinig aan die cd-rom had. Dat helpt in deze tijden niet erg mee bij de bevordering van een zekere naamsbekendheid. Bovendien heeft hij op 'het net' de 'pech' dat hij dezelfde naam deelt met een landelijk bekende fotograaf. De fotograaf Adrie Mouthaan die in de muziekwereld zijn sporen verdient. Google je hun beider naam dan kom je bij deze fotograaf terecht. Niets ten nadele van de fotograaf, maar Adrie Mouthaan de schilder mag er toch ook zijn! Vandaar dat ik de gelegenheid te baat neem onderstaande afbeeldingen van de voor en achterzijde van het Adrie Mouthaan Album te plaatsen. Als tegenwicht richting zijn naamgenoot met al zijn popsterren die toch wel genoeg bezoekers zal krijgen. In het boek 'Schilders van de Biesbosch,' is een hoofdstuk aan Adrie Mouthaan gewijd.
Mouthaan wil ik bij deze gelegenheid sowieso graag noemen omdat ik veel aan de contacten met hem heb gehad. Mühlhaus was onbetwist mijn mentor, maar hij stond absoluut vijandig tegenover de moderne kunst. Heel anders dan Mouthaans 'mentor,' Joop Kropff, die zich is blijven vernieuwen. Mühlhaus deed dit simpel af met de uitspraak; ,,Joop moest ook zo nodig gek doen!''
Bij Mouthaan, en via hem bij Kropff, herkende ik de volgende stap als schilder, die voorbij het Dordts Impressionisme. Trouwens een stap die Mühlhaus mij, ondanks zichzelf, ook al aankondigde. Maar dat is weer een verhaal voor later.
 |
| achterkant van dezelfde uitgave uit 1978 met kunstenaar en conservator van Museum voor Moderne Kunst de Rietgors in Papendrecht, Adrie Mouthaan (1940) |
 |
| Adrie Mouthaan (1940) album 14.6x11.4 cm uitgave in een oplage van 100 exemplaren, uitgegeven door Carolien van den Dool in 1978 |
De site is een website die, naar ik begrijp, sinds dit jaar rond het Museum voor Moderne Kunst de Rietgors, vroeger in Papendrecht, bestaat. Het opheffen van dit sympathieke Museum door de gemeente Papendrecht is een goede graadmeter van hoe verdrietig het in het algemeen met het Nederlandse kunstklimaat gestelt is. Want als u alleen al op deze website de hoogtepunten van de collectie bekijkt, ziet u wat een fraaie collectie het is. Deze uitkomst staat ver af van wat de oprichter, de verzamelaar Luigies met de collectie, en de bungalow die die collectie moest herbergen, voor ogen had. http://www.museumderietgors.nl/
 |
| in 1997 weidde het Museum voor Moderne Kunst de Rietgors in Papendrecht een tentoonstelling aan de Dordtse Impressionist Daan Mühlhaus. Dit in nauwe samenwerking met Bert Jintes van Kunsthandel de Rode Deur, Dordrecht |
Die inspirerende werking was niet alleen vanwege de mooie verzameling maar ook door het prettige contact met conservator Adrie Mouthaan, die me zelfs een paar keer het voorrecht gunde in mijn eentje, zonder begeleiding of toezicht, in het depot van dit intieme museum rond te neuzen.
Ik herinner me een prachtige in blauwe tinten geschilderde Joop Kropff. Een klein schilderijtje, de Merwede met Dordrecht aan de horizon - één dat me vaag aan Claude Monet deed denken. Frans impressionisme aan de Merwede! - misschien sloeg mijn fantasie wel op hol, maar dat schilderijtje was alleen al het tochtje naar Papendrecht meer dan waard. Zulke indrukken helpen je vooruit als autodidacte schilder.
Ik herinner me een prachtige in blauwe tinten geschilderde Joop Kropff. Een klein schilderijtje, de Merwede met Dordrecht aan de horizon - één dat me vaag aan Claude Monet deed denken. Frans impressionisme aan de Merwede! - misschien sloeg mijn fantasie wel op hol, maar dat schilderijtje was alleen al het tochtje naar Papendrecht meer dan waard. Zulke indrukken helpen je vooruit als autodidacte schilder.
Een bezoek aan de Rietgors, samen met mijn mentor, de Dordtse schilder Daan Mühlhaus, als tussenstop tijdens een tocht die in mijn herinnering gegrifd zal blijven, zal ik in één van de komende artikelen/blogs beschrijven.
dinsdag 14 juni 2011
het Daan Mühlhausarchief - over de Dordtse schilder Daan Mühlhaus/Muehlhaus
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 de rue Mouffetard in Parijs/Paris 22 juni op een Britse veiling geveild een echte, betrouwbare Mühlhaus, waar zich in de artikelen over Mühlhaus in Parijs zowel een foto- als een aquarelvariant van bevindt |
Dit moest terloops en niet al te opvallend gebeuren omdat Mühlhaus het zelf onnodig en flauwekul vond.
Ondertussen verzamelt Peter van Loon al meer dan dertig jaar gegevens i.v.m. de Dordtse schilder Daan Mühlhaus/Muehlhaus - 1907-1981 bij elkaar in een archief.
Sinds 2010 en sinds veel van de tot nu toe verzamelde materialen, als foto's, geschreven teksten, krantenartikelen en andere data, zijn gescand en opgeslagen in een digitaal bestand heet het --- het Daan Mühlhausarchief.
Dit bestand en de kennis van Peter vormen samen de belangrijkste bron voor de blogs/artikelen die Peter van Loon over Daan Mühlhaus en de wereld waarin hij leefde heeft geschreven.
Sinds oktober 2010 komt in de vorm van deze artikelen/blogs interessant materiaal over deze Dordtse schilder naar buiten.
Het eigenlijke Daan Mühlhausarchief is niet vrij toegankelijk. Uw gegevens zijn in vertrouwde handen en worden door Peter van Loon beheert.
Het is mogelijk dat, mits bij interesse van die kant, dit uiteindelijk bij een instantie als het gemeentearchief/Diep of het landelijke RKD ondergebracht kan worden.
Er wordt wel beweert dat bijna 40% van wat er op veilingen aangeboden wordt niet dat is waar het voor uitgegeven wordt, zeg maar, in veel gevallen vals is. Dat is een schrikbarend hoog percentage dat ik niet kan ontkennen nog bevestigen.
Feit is dat er dubieuze werken van Mühlhaus in omloop zijn, zoals dat bij bijna iedere schilder die enige bekendheid geniet het geval is.
Er zijn overal bedriegers dus ook in deze wereld. In de speelfilm The Moderns is een interessante geschiedenis te volgen van hoe zoiets in zijn werk kan gaan. In zijn werk qua werkwijze, omstandigheden en qua drijfveren.
Er zijn overal bedriegers dus ook in deze wereld. In de speelfilm The Moderns is een interessante geschiedenis te volgen van hoe zoiets in zijn werk kan gaan. In zijn werk qua werkwijze, omstandigheden en qua drijfveren.
 |
| voorbeeld van een schilderij dat op een veiling als een Daan Mühlhaus werd aangeboden maar dat dat beslist niet is. In dit geval is het overduidelijk, maar er zijn ook gevallen bekend waar het zelfs voor de kenner niet meevalt om dit vast te stellen. |
Vervolgens is het voor de ontwikkeling van de nadere bekendheid van hem van belang dat deze apart aan Daan Mühlhaus en zijn wereld gewijde site bestaat. Een website waar veel van deze kennis te lezen en te raadplegen is en die één en ander bovendien in een betrouwbare context probeert te plaatsen.
Vandaar deze oproep om materiaal m.b.t. Daan Mühlhaus ter beschikking van het Daan Mühlhausarchief te stellen om dat vervolgens in het archief te kunnen opnemen. Tegenwoordig kan bijna alles met betrekkelijk weinig moeite digitaal worden vastgelegd en vervolgens net zo makkelijk verstuurt worden. U hoeft dus geen afstand van de originelen foto's of documenten te doen als u dat niet wilt.
Goede foto's van werken (= schilderijen, aquarellen/waterverven, tekeningen) het liefst zonder flitslicht - voorzien van de maat, de ondergrond waarop het geschilderd is - (papier, paneel, board, doek, marouflé = doek geplakt op paneel) - een beschrijving (indien bekend ) en wat verder relevant mag zijn.
Het spreekt voor zich dat hier vertrouwelijk mee omgegaan zal worden.
 |
| in 2008 bij een gerenommeerd veilinghuis in Amsterdam geveild maar waarbij ik er sterk aan twijfel of het wel van de hand van Mühlhaus is |
of dat u het alleen beschikbaar stelt voor het niet
openbare gedeelte, het Daan Mühlhausarchief.
Het archief en bestand kan zo als provenancebron van de schilder dienen.
Telefoon Peter van Loon 078-6145913
Email/peter1959.2009@hotmail.com
Het archief en bestand kan zo als provenancebron van de schilder dienen.
Telefoon Peter van Loon 078-6145913
 |
| Daan Muehlhaus/Mühlhaus - molengezicht olieverf /marouflé - 50x60 cm mei 2011 werd dit schilderij bij van Zadelhoffs veilingen op internet geveild, maar naar ik begrijp niet verkocht dit is wel een Daan Mühlhaus en de herkomst is bekend de signatuur is er later door een ander onder geplaatst de eerste eigenaar was Wim G. die het aan Mühlhaus' vernietigingsdrang heeft onttrokken toen hij de laatste hielp bij diens verhuizing vanuit Pictura naar de Nieuwe Haven 6. Mühlhaus was toen zwaar gedesillusioneerd en heeft in die stemming veel vernietigd en/of weggegooid, daaronder bijna al zijn modeltekeningen en op een haar na ook dit schilderij. Pas later is het door Wim G. zelf op een paneel geplakt. Er zijn mij twee Parijse schilderijen bekend met eenzelfde geschiedenis. Wim G. heeft die op spaanplaat geplakt. Spaanplaat! leken kunnen dit beter aan een vakman overlaten, het is jammer en moeilijk ongedaan te maken! Ik heb kort geleden vernomen dat een latere eigenaar van dit schilderij van Kinderdijk het weer heeft weten te herstellen. |
zaterdag 11 juni 2011
Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 en zijn wereld heeft nu een eigen website
het nieuwe schildersblog http://www.daanmuhlhaus1907-1981nl.blogspot.com/
|
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus rue Mouffetard Parijs - Paris ges.l.o./olieverf /doek dankzij deze informatie kan ik nu een eerder gepubliceerde foto en idem. aquarel van de juiste titel voorzien |
De afgelopen dagen heb ik de blogs die direct of indirect betrekking hebben op de Dordtse schilder Daan Mühlhaus/Muehlhaus, 1907-1981, in een eigen weblog ondergebracht. Zoals de trouwe volgers van mijn blogs inmiddels wel zullen weten was Daan Mühlhaus mijn mentor.
Het zal misschien een tijdje gaan duren voordat het soepel en zelfstandig zal werken. Ik denk dan met name aan de vindbaarheid met de zoekmachines ten opzichte van het oorspronkelijke blog.
Ik ben er voor mezelf ook nog niet uit of ik de inhoud van de twee weblogs nu compleet moet splitsen of niet.
Wel heb ik al enkele van de minder bezochte blogs uit het oorspronkelijke (eenschilderindordrechtnl ) verwijderd. Die staan nu uitsluitend op het Mühlhaus weblog. Bovendien staat daar het eerste nieuwe blog/artikel, over het 'Daan Mühlhausarchief'. Kortom, om een beeld te krijgen van het totale bestand van aan Daan Mühlhaus gerelateerde artikelen kunt u het beste naar het onderstaande blog switchen.
Ik ben er voor mezelf ook nog niet uit of ik de inhoud van de twee weblogs nu compleet moet splitsen of niet.
Wel heb ik al enkele van de minder bezochte blogs uit het oorspronkelijke (eenschilderindordrechtnl ) verwijderd. Die staan nu uitsluitend op het Mühlhaus weblog. Bovendien staat daar het eerste nieuwe blog/artikel, over het 'Daan Mühlhausarchief'. Kortom, om een beeld te krijgen van het totale bestand van aan Daan Mühlhaus gerelateerde artikelen kunt u het beste naar het onderstaande blog switchen.
De naam en het webadres van het nieuwe blog.
De schilder Daan Mühlhaus (Muehlhaus) - Dordrecht 1907-1981
De schilder Daan Mühlhaus (Muehlhaus) - Dordrecht 1907-1981
dinsdag 29 maart 2011
Deel 3 - Daan Mühlhaus/Muehlhaus in Parijs, werken op papier
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 gendarmes voor een reclamezuil, Parijs waterverf/papier |
Binnen het werk dat de 'Dordtse Impressionist' Daan Mühlhaus, 1907-1981, door de jaren heen in Parijs maakte vormen die op papier, en dan met name de waterverven, een op zichzelf staand, verrassend fris en vitaal deel van zijn oeuvre.
Reden genoeg deze werken apart in dit hoofdstuk te belichten.
De door Daan Mühlhaus gebruikte aquareltechniek moet men niet vergelijken met die van de meer doorwerkte, vaak laag over laag opgebouwde, waterverven van de schilders van de Haagse school. Ook niet met die van Amsterdamse Impressionisten als G.H. Breitner en Willem Witsen.
U moet veeleer denken aan een verwantschap met de werkwijze van J.B. Jongkind - één van de belangrijke voorlopers van het Frans Impressionisme. De bij beide schilders relatief vaak voorkomende voorliefde voor een langgerekte horizontale maat is al een eerste overéénkomst die ik noem, maar natuurlijk niet de belangrijkste.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Quai Montebello ter hoogte van de Pont Montebello met de Notre Dame, Parijs waterverf/papier particuliere verzameling |
In de waterverven/aquarellen van beide is sprake van het samenspel van een krachtige lijntekening - meestal in conté of potlood, soms bij Mühlhaus ook Oost-Indische inkt - versterkt, aangevuld en voltooid met waterverf.
De tekening wordt niet verstopt maar speelt in samenspel met de waterverf haar eigen rol. Zij zijn gelijkwaardig binnen het werkstuk. In de beste waterverven steunen tekening en waterverf elkaar en vullen elkaar aan.
De tekening duid en geeft richting - waterverf vult aan en verbind het tot een samenhangend geheel.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Rue Dauphine? Parijs krijt op papier gesigneerd Dan. Mühlhaus '58 l.o. deze tekening hing altijd aan de muur, hij moet er iets extra's bij gevoeld hebben |
Zijn beste waterverven kenmerken zich door een vlot en virtuoos spel met de beschikbare middelen.. Een spel met beweeglijke lijnen, rake toetsen, mooie wassingen en frisse kleuren. Een vlotheid die regelmatig zelfs Isaäc Israëls in herinnering roept. Kijk bijvoorbeeld maar naar Place de la Concorde (verderop in dit artikel).
De inspiratie is duidelijk. Het lijnenspel van de tekening - steeds weer de rake typering - het zekere nat in nat werken en het zichtbare plezier van de schilder. Je kunt ook merken dat hij papier had gevonden dat hem paste. Hierdoor kwam de kwaliteit van de waterverf optimaal tot zijn recht. Vlotheid en sturing in een proces dat hij volledig onder controle lijkt te hebben. Dit soort waterverven behoren zonder twijfel tot zijn betere werk.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 brug over de Seine met de Notre Dame, Parijs waterverf/papier |
Het is onmogelijk bij elk schilderij, tekening of waterverf de juiste datering te bepalen, al had Daan Mühlhaus wel vaak de goede gewoonte werken te dateren. Maar van het signeren, laat staan dateren, van het werk in zijn schetsboeken kwam het vaak niet. Daarom is het lastig af te bakenen wat, hoe, en wanneer iets - onder welke omstandigheden - is ontstaan. Het is bijvoorbeeld ondoenlijk te achterhalen wanneer het betere papier voor hem beschikbaar kwam en wanneer hij het daadwerkelijk ging gebruiken.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Rue Mouffetard Parijs waterverf/papier particuliere collectie |
Een schilder pakt niet altijd hetzelfde schetsboek op zijn tochten mee en hij begint pas aan een nieuw als andere min of meer vol zijn. Maar ook dat is niet altijd een vast patroon dat houvast bied. Mühlhaus gaf bovendien gedeeltelijk gevulde schetsboekjes weg aan mevrouw Buytink. Dit eenvoudig met de bedoeling dat zij daar zelf in kon gaan werken. Dat daar achteraf bijzonder leuke tekeningen en zelfs wat waterverven van hem in voorkwamen is achteraf een geluk. Een geluk omdat Daan Mühlhaus bij zijn verhuizing uit Pictura naar zijn laatste stek, op de Nieuwe Haven, veel heeft vernietigd.
Aan de hand van deze bewaarde boekjes kan men min of meer zien dat hij ze vrij willekeurig en gedurende meerdere jaren gebruikte.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Parijs schetsboekblad afkomstig uit één van de hierboven beschreven schetsboekjes die hij aan mevrouw Buytink gaf, om in te tekenen |
Het ene schetsboek bleek een ordinair warenhuis tekenblok, een andere was juist mooi gebonden met aan de zijkant gelegenheid om een potlood in te steken, met linten om het dicht te binden - zoals bij een tekenmap.
Dat Daan Mühlhaus veel waarde aan goed materiaal hechtte blijkt wel uit de moeite die hij en zijn vriend Jan Korthals, 1916-1972, deden toen zij stad en land afzochten op zoek naar restanten Brits Whatman papier. Het was hen ter ore gekomen dat deze gerenommeerde fabrikant van kwaliteits papier failliet was gegaan en zij wilden zo lang mogelijk op de befaamde producten van deze fabriek blijven werken.
Met zijn jongere Amsterdamse vriend en collega Jan Korthals was Daan Mühlhaus meerdere keren in Parijs en hij was daar tevens met Piet van Boxel, 1912-2001, eveneens een vriend en collega.
Met van Boxel speelde het verhaal dat zij twee druk pratende en daarbij flink gesticulerende Parijzenaars gadesloegen. Het leek Mühlhaus een interessant gesprek en hij vroeg, toch wel nieuwsgierig, aan van Boxel waar het gesprek nu eigenlijk over ging. ,, Oh, dezelfde onzin als bij ons'', was van Boxel's droge antwoord.
Dit verhaal gebruikte Mühlhaus graag om te illustreren dat het voor hem helemaal geen gemis was dat hij de Franse taal niet beheerste. Bij voorkeur vertelde hij erbij dat hij als een Fransman zo'n woordenstroom tot hem richtte - door hem niet te volgen - meestal in het Nederlands; ,,Dat ben je zelf'', antwoordde.
Daarmee was voor hem de kous af. Hij vond dat hij zich uitstekend kon redden zonder.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Seinekade in Parijs waterverf/papier particuliere verzameling |
Het is niet zo verwonderlijk dat deze kant van de schilder bij het grote publiek niet bekend is. De tekeningen en waterverven bewaarde hij in een paar mappen die bijna niemand te zien kreeg. Hij trad er dan ook niet mee naar buiten, zeker niet meer in zijn laatste levensjaren.
Hij wilde er in die tijd ook geen afstand van doen. Voor hem waren het kostbare herinneringen aan het Parijs dat hij had gekend en waarvan hij was gaan houden. Een Parijs dat niet meer bestond en dat hij miste.De Hallen en veel dat daar mee te van doen had waren uit hartje Parijs verdwenen. Dat vond hij een grote aderlating - het werd een andere beleving. Niet meer een beleving en een 'Parijs ervaring' zoals je die bijna tastbaar in de boeken van George Simenon ervaren kan. Dat was voor hem Parijs. Simenon's - De Kleine Heilige - was niet zomaar zijn favoriete boek.
Het Parijs waar Mühlhaus nog in zijn auto durfde te slapen (dat was een door hem verbouwde en aangepaste Citroën besteleend) en waar de eenvoudige cafés rond de Hallen zijn plek voor een goede goedkope maaltijd waren. De herinneringen daaraan, zichtbaar in zijn Parijse werken op papier wilde hij niet meer kwijt.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Place de la Concorde, Parijs waterverf/papier particuliere collectie |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Port St.-Denis, Parijs waterverf/papier particuliere collectie  Place de la Concorde, Parijs waterverf/papier gesigneerd Dan. Mühlhaus particuliere collectie |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 in Parijs (c. coll. Daan Mühlhaus archief) |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Boulevard in Parijs waterverf/papier particuliere verzameling |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Port Saint-Denis, Parijs - detail waterverf/papier particuliere verzameling |
donderdag 10 maart 2011
Deel 2 - Daan Mühlhaus/Muehlhaus in Parijs, werk voor de kunsthandel
De Dordtse schilder Daan Mühlhaus (1907-1981) maakte aan de hand van het vele studiemateriaal dat hij uit Parijs mee naar Nederland terug bracht zijn grotere atelierwerken.
Dat studiemateriaal was in de vorm van tekeningen en waterverven(aquarellen), olieverfstudies, en ook vele foto's.
Die foto's mogen er trouwens ook zijn. Er zijn zondermeer fraaie exemplaren onder. Foto's die het Parijs tonen waar Daan Mühlhaus zo van hield.
De mooiste foto's geven we nog niet prijs. Dit in afwachting van een geschikt moment en een geschikte context om er mee naar buiten te komen.
 |
| een Parijs schilderij op de ezel in het atelier van Daan Mühlhaus in Pictura Boulevard de la Madeleine olieverf/doek foto uit het fotoalbum van de schilder (c. coll. Daan Mühlhaus archief ) |
Dat studiemateriaal was in de vorm van tekeningen en waterverven(aquarellen), olieverfstudies, en ook vele foto's.
Die foto's mogen er trouwens ook zijn. Er zijn zondermeer fraaie exemplaren onder. Foto's die het Parijs tonen waar Daan Mühlhaus zo van hield.
De mooiste foto's geven we nog niet prijs. Dit in afwachting van een geschikt moment en een geschikte context om er mee naar buiten te komen.
Op de ledententoonstellingen in Pictura liet hij wel Parijs studiewerk zien, werk dat direct buiten naar het motief was geschilderd, maar daar was toen amper een droge boterham mee te verdienen. Kwam men wel eens op het atelier en toonde men interesse dan kon het gebeuren dat de potentiele klant het schilderijtje omdraaide, de achterkant bekeek, en tot Mühlhaus grote frustratie uitriep; "Meneer, het is op een plank!"
Dat kon niet - dat was niet echt - het moest olieverf op doek zijn!
Als men bedenkt dat Daan Mühlhaus vaak op de mooiste paneeltjes schilderde is zijn frustratie begrijpelijk. Panelen die hij zelf uit oude kasten zaagde en daarna zorgvuldig prepareerde. Paneeltjes die de tand des tijds makkelijk kunnen doorstaan! Ook hardboard, mits goed geprepareerd, is een ondergrond die lang mee kan gaan. Maar tegen de vooroordelen en misvattingen van het grote publiek viel niet op te boksen. De studies gingen in de kast of werden aan de muren van het atelier geprikt. Dit maakte het voor de bezoekers van zijn atelier juist weer een plezier om er rond te lopen.
En het publiek kreeg wat het wilde - olieverven op doek!
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, Parijs olieverf/doek foto uit Mühlhaus' plakboek |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus. Parijs olieverf/doek foto uit Mühlhaus' plakboek |
Meestal ging ik spontaan bij Daan Mühlhaus langs. Bij één van die gelegenheden was hij aan een nieuwe Parijs bezig. Ik ging in een rieten stoel aan de raamkant zitten, zorgde dat ik hem niet bij zijn werk stoorde en keek ademloos toe. Ik kan me niet eens voor de geest halen dat hij een voorbeeld gebruikte.
Het was één van de Parijse boulevards met alle karakteristieken - de gebouwen van Haussmann - de smeedijzeren hekwerken voor de raampartijen - een tapijtenverkoper met een fez op zijn hoofd - elegante voetgangers - een caféterras - parasols met reclame - een rode zonnewering - en dit alles schilderde hij met speels gemak.
Met mevrouw Buytink had ik het er wel eens over dat de mensen van Mühlhaus echt in beweging zijn. We vergeleken het met een schilderij van Mühlhaus' vriend en collega Piet van Boxel (met wie hij ook in Parijs is geweest) waarop de mensen eerder stijf en bewegingloos in het schilderij leken te staan. Waar zat dat in - wat maakte dat verschil? Mühlhaus voelde aan dat een straattafereel met mensen en auto's geen optelsom is van evenzovele portretten van individuen en voorwerpen. Je moet de mens en het verkeer niet helemaal uitwerken. Vergeet voeten, desnoods een been - het verkeer en de mensen flitsen voorbij - dat moet je niet uitwerken. Denk maar aan foto's van mensen en auto's in beweging - die foto's zijn vaak onscherp. Dat kun je ook mooi bij foto's van G.H. Breitner zien. Het wordt opeens een kwaliteit.
Mühlhaus schilderde zo soepel en zo losjes dat ik, terwijl hij zo bezig was, het gevoel had naar een balletuitvoering op hoog niveau te kijken. Het penseel zwierde letterlijk over het doek.
Ik heb het jammer gevonden dat er geen bewegende filmopnamen van Mühlhaus bij zijn schilderwerkzaamheden bestaan. De penseelvirtuoos in actie. U zou er ongetwijfeld van genoten hebben, of u nu wel of niet om schilderijen geeft.
Een aardig detail is dat Daan Mühlhaus voor de oorlog nog bij de kledingzaak van Overwijn als etaleur en reclameschilder heeft gewerkt. Hij kon moeiteloos letters zetten en die vaardigheid kwam hem in de schilderijen van Parijs, met al haar reclame uitingen goed van pas. Denk bijvoorbeeld aan de reclamezuilen die hij graag in zijn schilderijen weergaf.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, Parijs olieverf/doek 40x50 cm gesigneerd D. Mühlhaus r.o. voorheen kunsthandel Vermeulen Dordrecht |
Eugéne Galien Laloue 1854-1941, Edouard Leon Cortes 1882-1969, Antoine R. Blanchard en uit Groot-
Brittannië, Edward Seago 1910-1974, en nog velen, hem voor waren gegaan.
Vlot en elegant werk met typisch Parijse
karakteristieken. Weergaven in verf van een levendige bruisende stad. Werk dat zoveel artistieke kwaliteiten heeft dat het ons blijft bekoren en daarom steeds meer nieuwe liefhebbers vindt.
Na dit hoofdstuk; Deel 3 - Daan Mühlhaus/Muehlhaus in Parijs. Over het werk op papier - met name de waterverven, zie het blogarchief rechtsboven
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, Parijs Boulevard St. Denis olieverf/doek gesigneerd, Paris D. Mühlhaus l.o. voorheen Mak veilingen Dordrecht http://www.makveilingen.nl/ |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Boulevard Saint-Germain olieverf/doek 40x50 cm gesigneerd D. Mühlhaus, l.o. collectie Dolf D. van Omme, Amsterdam http://www.dolfvanomme.nl/ |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Boulevard Saint-Denis, Parijs olieverf/doek 40x50 cm gesigneerd D. Mühlhaus l.o. collectie Dolf D. van Omme, Amsterdam http://www.dolfvanomme.nl/ |
 |
| Daan Müehlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Boulevard de la Madeleine, Parijs olieverf/doek foto uit het fotoalbum van Daan Mühlhaus (c. coll. Daan Mühlhaus archief) |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 Parijs? olieverf/doek foto uit het fotoalbum van Daan Mühlhaus (c. coll. Daan Mühlhaus archief) |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 de Champs Elysees, Parijs Parijs olieverf/doek foto uit het fotoalbum van de schilder |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 krantenkiosk op een boulevard in Parijs olieverf/doek foto uit het fotoalbum van de schilder |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, 1907-1981 boulevard in Parijs met bloemenstalletje olieverf/doek foto uit fotoalbum van de schilder |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 de Seine met het Ile de la Cité en de Pont-Neuf olieverf/doek 50x60 cm coll. Kunstgalerie Arnold http://www.kunstgalerie.arnold.nl/ |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, Boulevard St. Denis, Parijs voorheen vendu notarishuis Rotterdam olieverf/doek, verblijfplaats onbekend |
 |
| Montmartre Parijs een 'collega' betrapt bij de arbeid detail uit een foto door Daan Mühlhaus (c. collectie Daan Mühlhaus archief) |
dinsdag 8 maart 2011
Deel 1- Daan Mühlhaus/Muehlhaus in Parijs
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus straat in Parijs, foto door de schilder Mühlhaus heeft behalve zijn olieverven, aquarellen en tekeningen prachtige foto's van Parijs gemaakt waarvan dit een voorbeeld is. (c coll. Daan Mühlhaus archief) |
Hij heeft er dan ook veel en aantrekkelijk werk gemaakt.
Hij schilderde het herstel van de Rotterdamse havens, de werkzaamheden aan het Hollands Diep het herstel van de Moerdijkbruggen, teveel om in dit verband op te noemen. Maar hij ging eveneens op reis!
 |
 |
Voor Mühlhaus was er niet het veilige vangnet van de contra-prestatie waar zoveel collega's wel gebruik van konden maken.
Maar in zijn eentje, of met een serieuze collega, genoot Daan Mühlhaus van wat Parijs hem als schilder had te bieden. Hij stelde geen hoge eisen op het gebied van comfort - slapen deed hij gewoon in zijn auto en met stokbrood en een stuk worst en kaas vulde hij zijn maag - voor de sfeer en het gevoel onder de mensen te zijn een grote kop warme chocolademelk in een café in de buurt van de Hallen.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, kade langs de Seine in Parijs olieverf/papier later op paneel geplakt, voorheen coll. Wim Gründeman |
Zoals op bovenstaande foto's te zien is werkte Mühlhaus met kleine paneeltjes die hij in het deksel van zijn schilderkist prikte, soms met de kist op schoot en anders gewoon voor hem op de grond. Verder tekende en aquarelleerde hij veel. Als laatste steun fotografeerde hij zodat hij, terug in Nederland, een schat aan studiemateriaal tot zijn beschikking had waar hij verder mee vooruit kon.
In het volgende blog ga ik verder in op het werk dat hij aan de hand van het vele studiemateriaal maakte voor
Kunsthandels zoals de Gebroeders Koch, een kunsthandel die vestigingen in zowel Amsterdam,Rotterdam en Den Haag had.
Lees meer over Mühlhaus en tevens de andere blogs op http://www.eenschilderindordrechtnl.blogspot.com/ - zie het blogarchief rechtsboven
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, Seine Paris waterverf/aquarel gesigneerd Dan. Mühlhaus '65 |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, Place des Pyramides- Parijs olieverf/marouflé 40x50 cm voorheen coll. Wim Gründeman nu privé collectie Carole Denninger http://www.caroledenninger.nl/ |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, foto Pont St. Michel, Parijs (c. coll. Daan Mühlhaus archief) Tot kort geleden was er niet veel over Daan Mühlhaus' activiteiten met de fotocamera bekend, daar sprak je niet over als schilder, het werd als schilderonwaardig beschouwd. Een bij intimi bekende plagerige uitspraak van Cor Noltee; "Daniëlle Mühlhausen ging eens buiten schilderen,- knip knip", zegt ons al voldoende. "En dat terwijl we jarenlang buiten zij aan zij hebben staan schilderen!", verzuchte Mühlhaus toen hij dit verhaal vertelde. In de collectie van het Daan Mühlhaus archief zijn alleen al van Parijs meer dan 130 foto's van zijn hand digitaal opgeslagen. Die verdienen op zich al hun eigen aparte aandacht - er zitten hele fraaie bij. |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, studieblad gendarmes pen en Oostindische inkt |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, studie aan de Seine in Parijs, krijttekening |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus, buitenstudie place de la Concorde, Parijs olieverf/paneel gesigneerd r.o. |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 de Seine gezien vanaf het Louvre, Parijs olieverf op doek collectie Dordrechts Museum/ schenking mevrouw F. Buytink |
 |
| groep leden van Pictura op excursie, Daan Mühlhaus staat derde van rechts foto uit de collectie van Daan Mühlhaus (c. coll. Daan Mühlhaus archief) |
Abonneren op:
Posts (Atom)