De Dordtse Impressionisten schilderden graag hun bootjes.



vissersbootje in de Spuihaven
in Dordrecht, uitsnede

Na in het voorgaande bericht op de onderlinge verwantschappen en de meer dan waarschijnlijke onderlinge beïnvloeding tussen fotograaf Joost van de Weg en de schilderkunst gewezen te hebben, is het ook wel interessant om met een speurende blik naar details binnen de schilderijen van enkele van deze schilders te kijken.
Loopt u maar mee.



Aanvankelijk was ik begonnen deze afbeeldingen in het voorgaande bericht over Joost van de Weg en de schilders te plaatsen, maar dat bleek al snel teveel van het goede. Daarom leek het me zinvoller en aantrekkelijker om de uitsnedes uit de schilderijen apart in dit artikel onder te brengen. Het uitgangspunt en de manier van kijken blijft dezelfde als die in het vorige bericht.

Wim Jansen (Dordrecht 1923 - 1992)
bootjes in de Voorstraatshaven in Dordrecht
olieverf/doek 50x40 cm detail/uitsnede
particuliere collectie

Met al het water op en rond Het Eiland van Dordrecht is het niet zo vreemd dat schilders en fotografen daar vaak hun onderwerp, hun motief  in vonden.
Niet voor niets kwamen schilders van over de hele wereld naar Dordrecht om hier voor korte of langere tijd te verblijven om de stad, en dan vooral de stad vanaf het water, te schilderen.

De tentoonstelling - ''Dromen van Dordrecht,''  2005 in het Dordrechts Museum, lichte al een belangrijke tip van de sluier op, maar toonde toen alleen buitenlandse schilders en geen Nederlandse.

Er zijn echter ook heel wat Nederlandse schilders geweest die Dordt hebben vereeuwigd - daaronder plaatselijke schilders zoals bijvoorbeeld de zogenaamde 'Dordtse Impressionisten.' Dat waren schilders die, zo zij deze naam al verdienen, hun eigenheid vooral ontleenden aan de combinatie van de stad op een Eiland en haar omgeving - juist en vooral in relatie tot het water in deze omgeving.


Cor Noltee (1903 - 1967)
bootjes op het Wantij bij de Staart in Dordrecht
detail/uitsnede  olieverf/doek

Dordrecht vanaf het brede water van de grote rivieren is natuurlijk ontelbare keren vereeuwigd, maar een schilder kon ook vanuit zijn atelier, zoals Cor Noltee, die een atelier op kop van de Staart had, langs het Wantij lopen om daar de bootjes ter hoogte van de, toen vrij nieuwe, wijk de Staart te schilderen.

In die periode trokken de schilders Steef Wijnhoven, Cor Noltee en Daan Mühlhaus vaak gedrieën naar buiten om gezamenlijk te schilderen, dat werd een soort, bijna legendarisch, driemanschap van drie schilders die elkaar zolang het duurde konden gebruiken en stimuleren maar die ook heel vaak amper samen door één deur konden. Aart Verhoeven heeft daar heel leuk over geschreven in de catalogus die verscheen bij het tweehonderd jaar bestaan van Pictura.





Daan Mühlhaus/Muehlhaus (1907-1981)
plezierbootjes op het Wantij, 1942
waterverf/papier
collectie Dordrechts Museum
schenking Peter van Loon
erboven - deWijnhaven in Dordrecht



Cor Noltee (1903-1967)
olieverf/detail/uitsnede

Van het Wantij naar de Hollandse Biesbosch is niet zo'n grote stap.
Cor Noltee had jarenlang (vanaf eind 1960) een atelier in de buurt van de Kop
van 't Land, op steenworp afstand van het Wantij met verderop de Ottersluis
De laatste jaren van zijn leven was hij vooral in de Biesbosch te vinden en maakte
hij nog een boeiende ontwikkeling door. Zie het boek: Schilders van de Biesbosch

S.H.(Steef) Wijnhoven (1898-1969)
winter in de Biesbosch
olieverf/doek detail/uitsnede
verblijfplaats onbekend

Elias Boonen (Dordrecht 1860-1931 Brussel)
schepen in een binnenhaven
olieverf/paneel
part. coll.

J.W. (Willy) Sluiter (1873-1949) 
Bom-/leuvenhaven, Dordrecht
olieverf/doek 42x33 cm (detail/uitsnede)
voorheen kunsthandel G. Vermeulen

Wim Jansen (Dordrecht, (1923-1992)
in de Wijnhaven in Dordrecht
detail/uitsnede - olieverf/doek 30x40 cm
voorheen Kunsthandel Bakker, Dordrecht

A.P. Schotel (1892 - 1957)
visvlot met boten in de Nieuwe Haven in Dordrecht
detail/uitsnede, olieverf/doek

S.H. (Steef) Wijnhoven (1898-1969)
visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht - detail/uitsnede
olieverf - verblijfplaats en maten onbekend
nog duidelijk onder invloed van zijn leermeester,
Marinus Reus, door Wijnhoven geschilderd

Daan Mühlhaus (1907-1981)
bootje in de Voorstraatshaven in Dordrecht,
gezien vanaf de Botermarkt
olieverf
afbeelding uit het fotoalbum van de schilder
verblijfplaats onbekend

Joop Kropff  (1892-1979)
bootjes in de Nieuwe Haven in Dordrecht
olieverf/detail/uitsnede
voorheen kunsthandel De Rode Deur

Joop Kropff, geen Dordtse Impressionist,
maar hij had wel goede contacten met
enkelen van hen. Hij kwam regelmatig
naar Dordrecht om hier te werken.
Later was hij als 'mentor' nog belangrijk
voor de schilder Adrie Mouthaan.



Daan Mühlhaus/Muehlhaus (1907-1981)
visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht
waterverf/papier - detail/uitsnede
afbeelding - Daan Mühlhausarchief

Victor Gilsoul - België  (1867-1939)
de Wijnhaven in Dordrecht vanaf de Taankade
olieverf/doek/uitsnede 54x66 cm



A.P. Schotel
bootjes
 aan de Voorstraatshaven in Dordrecht
olieverf, uitsnede/detail
particuliere verzameling
boven in het schilderij is net een
pijler van de Nieuwbrug te zien



Niets uit deze publicaties mag worden overgenomen zonder schriftelijke toestemming van de auteur - Peter van Loon, Dordrecht


Inlichtingen en reacties - Een schilder in Dordrecht (NL) Peter van Loon - telefoon 078 6145913 email peter1959.2009@hotmail.com

Literatuur;

Dromen van Dordrecht - 2005 uitgeverij THOTH  Bussum

'Ik mag lijden dat het morgen grijs is' - 1980 uitgave Dordrechts Museum

 A.P. Schotel - door Carole Denninger -  is in voorbereiding.

Schilders van de Biesbosch - uitgeverij Waanders 1999, door Wim van Wijk en Ad Molendijk.

Tweehonderd jaar Pictura - een tekengenootschap in Dordrecht - uitgave in 1975 Dordrechts Museum en de Culturele raad Dordrecht - met verschillende auteurs.

Cor Noltee - Breed gezien - uitgave van Spijk art projects Venlo 1999 auteur Bert Jintes.

Terug naar het Dordrecht van de schilders door de camera van Joost van de Weg (1874 - 1957)




de Spuihaven in Dordrecht
 Joost van de Weg - foto/detail

Dordrecht, Hollands oudste stad, trok in de negentiende eeuw en in het begin van de twintigste vele schilders uit binnen en buitenland. 
De schilders werden gelokt door de schilderachtige reputatie van de stad en wilden Dordrecht met eigen ogen zien en haar ter plaatse vereeuwigen.

Er schijnt een periode te zijn geweest dat Dordrecht meer schilders trok dan Amsterdam en Rotterdam samen. Vanwege deze verhalen heb ik er altijd van gedroomd eens door die stad en haar omgeving te mogen dwalen. Om met eigen ogen het Dordrecht van toen, dat hen zo aantrok, te zien, en zelf net als zij er mijn schildermotieven te kiezen.
Als alternatief ben ik aanvankelijk, als een schilder op zoek naar een mooi motief, door de foto's van de Dordtse fotograaf Joost van de Weg (1874-1957) gaan dwalen.




Ik zocht als het ware naar foto's en onderwerpen binnen de foto's. Motieven en schilderachtige situaties die tijdgenoten en schilders uit van de Weg's tijd ook gekozen zouden hebben. 
Naar wat ik bijvoorbeeld van de schilder A.P. Schotel  (1890-1956) weet is dat hij als plaatsgenoot vaak koos voor de dezelfde situaties en dezelfde onderwerpen.


 

serie 3. Uitg. J. van de Weg. Dordrecht
No. 901. Foto Schotel
Dit moet wel een foto door A.P. Schotel
zijn, dit is een vaker door hem geschilderd
onderwerp, deze foto was in de catalogus van
Joost van de Weg opgenomen

De schrijfster van het nog, (bij de komende tentoonstellingen in de nabije toekomst o.a. in het Dordrechts Museum), te verschijnen boek over A.P. Schotel kwam zelfs na het publiceren van dit artikel en de hierin opgenomen foto-uitsnedes tot de voor de hand liggende vraag of die twee elkaar misschien gekend zouden hebben? Het antwoord op die vraag is zonder verder onderzoek wat moeilijk met honderd procent ja te beantwoorden, maar het ligt m.i. wel voor de hand dat dat het geval moet zijn geweest.  Kijk maar naar de informatie bij de rechterfoto.

Naar ik van Carole Denninger begrepen heb was Schotel zelf ook een een verwoed fotograaf en filmer. Ik hoop dat daar in de toekomst ook nog iets van naar buiten zal komen.

Wat mijn eigen beweeg redenen betreft zocht ik het met dit door mij gekozen instrument aanvankelijk nog elders. Maar ik kwam van het één in het ander terecht. Vanuit mijn eerste ontdekkingen kreeg ik vanzelf de behoefte bij de foto's van Joost van de Weg's te gaan kijken. Het bleek een probaat middel om mijn aandacht van wat andere zaken af te leiden. Het idee ontstond omdat ik aanvankelijk eigenlijk niets beters wist te bedenken, maar dit bleek te werken.
Dus ik dook opeens op een creatieve en speurende manier in mijn archieven en in het verleden van deze, door veel schilders vereeuwigde en bezongen, stad. Mijn geboortestad Dordrecht.



  Joost van de Weg - foto/detail
wherry in de Voorstraatshaven in Dordrecht

 dit is ter hoogte van de aan de Voorstraatshaven
gelegen tuin van, voorheen, de familie Buytink.
(de Buytink's van de bekende Dordtse meubelzaak)
Joost van de Weg woonde er tegenover - aan de an-
dere kant van de haven -   in een huis dat langzaam
in de haven dreigde weg te zakken - iets dat later
ook werkelijk is gebeurd.

Denkt u voor de sfeertekening maar aan het gedicht
Wijnhaven van Jan Eijkelboom  uit de bundel:
Wat blijft komt nooit terug

Zoals ik al aangaf kwam ik via een omweg op het pad van mijn verzameling foto's van deze Dordtse fotograaf. Zijn originele foto's had ik jaren geleden, toen zich daar de kans toe bood, al voor eigen gebruik op een digitaal bestand gezet.

Al vanaf mijn vroegste schilderjaren heb ik iets extra's met het fotowerk van Joost van de Weg.
Zijn foto's leerde ik kennen via een stapeltje originele afdrukken dat mijn eerste en enige werkgever Adri Bakker, van de gelijknamige lijstenmakerij en kunsthandel aan de Spuiweg, in zijn bezit had.

Eén van mijn eerste schilderijtjes, een stukje Spuihaven, was naar één van die foto's van Joost van de Weg geschilderd - dat was nog voor Daan Mühlhaus me bij hem uitnodigde.

Toen ik een aantal jaren geleden nog eens naar die foto's vroeg kon Ad Bakker, de zoon van Adri Bakker, de foto's aanvankelijk niet vinden, maar toen ze later alsnog tevoorschijn kwamen luidde dit het begin van een soort herontdekking in.
Het resulteerde uiteindelijk in een tentoonstelling die Bakker in 2009 hield
Joost van de Weg  - Dordrecht in tegenlicht 1874-1957



Het Dordrecht van Tollens
uitgevers Boekhandel De Bengel
Stadsarchief Dordrecht
eerste druk verscheen in 2000

Joost van de Weg was een fotograaf die, net als zijn oudere collega H.J.Tollens, (1864-1936), fotografeerde met de ogen en de visie van een schilder. Zij waren daarin verwant met landelijk bekende collega's als Jacob Olie, Bernard Eilers, Henri Bersenbrugge en Cas Oorthuys. Allen romantici met een schilderachtige kijk en opvatting van de fotografie, één waar een latere generatie fotografen zich juist weer sterk tegen ging afzetten.
Nu, meer dan een halve eeuw later, nu het stof van de eeuwige richtingen strijd tussen generaties is opgetrokken, krijgen deze fotografen weer veel meer aandacht en erkenning, en de basis voor eenzelfde lot voor Joost van de Weg is inmiddels gelegd. Maar het vraagt nog wel om een vervolg - een vervolg middels een mooie publicatie - net zoals boekhandel en uitgeverij De Bengel dat op fraaie wijze met het werk van H.J. Tollens heeft gedaan. Van die kant was er aanvankelijk belangstelling, maar mij is niet bekend of dit nog concrete vormen aan zal nemen.
Er zijn in ieder geval wel mindere goden in boekvorm verschenen.



Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Nieuwe Haven in Dordrecht in de
winter, een uitsnede uit één van de
door Daan Mühlhaus geleende foto's

Schilders herkenden het schilderachtige weer op hun beurt in de foto's van Joost van de Weg.

Zo is het interessant dat Daan Mühlhaus ook foto's van het 'stapeltje' van Adri Bakker heeft geleend.

Dat leverde o.a. enkele winters van de Nieuwe Haven op.
Interessant detail - Mühlhaus mocht de foto's lenen, maar Adri Bakker plakte nog wel even snel de etiketten van zijn zaak op de achterkant van de foto's. Zo kon er geen misverstand over bestaan wiens eigendom de foto's waren, en zo konden wij zoveel jaren later zien welke er toen bij Mühlhaus op het atelier zijn geweest.



Joost van de Weg gaf zelf, in de rol van uitgever, ook foto's/briefkaarten van zichzelf en anderen uit, een activiteit die later nog door zijn zuster is overgenomen en voortgezet. 
Zie voor meer: http www.dordtsekaart.nl






Joost van de Weg - foto/detail
aan een vlot van de Koninklijke Dordrechtsche Roei & Zeilvereeniging
in de Nieuwe Haven te Dordrecht
er bestaat een leuke A.P. Schotel met het botenhuis en vergelijkbare boten
verkocht bij kunsthandel Simonis en Buunk http://www.simonis-buunk.nl/

   

Joost van de Weg - foto/detail
roeiboot in de Voorstraatshaven in Dordrecht

Wat het voor mij als schilder en liefhebber zo extra interessant maakt is dat Joost van de Weg zijn foto's in dezelfde periode maakte als veel van mijn plaatselijke voorbeelden. Het idee dat schilders als A.P. Schotel, Maurice Sijs en later ondermeer ook mensen als Cor Noltee, Steef Wijnhoven, Daan Mühlhaus en Joop Kropff hun schildersezel op dezelfde plaatsen neerzetten en dezelfde schepen en bootjes zagen die we nu op de foto's kunnen zien boeit me.

Steef Wijnhoven (1898-1969)
detail uit een houtsnede

Dankzij de foto's van Joost van de Weg kun je met de ogen van nu als het ware het Dordrecht van toen meebeleven. Door zelf details uit de foto's naar voren te halen en die te isoleren op zoek naar interessante situaties kijk ik ook in die wereld rond.




Willem Witsen en Dordrecht
door J.F. Heijbroek
uitgeverij THOTH Bussum 2003



Een kunstenaar die, als ik zo rond dwaal door de foto's van Joost van de Weg, steeds sterk bij me naar boven komt is de Amsterdamse schilder Willem Witsen (1860 - 1923). Willem Witsen maakte een serie befaamde etsen, aquarellen en schilderijen van Dordrecht, vooral van de Voorstraatshaven. maar ook het zicht vanaf de Grote Kerk, de Nieuwe Haven en het Drierivierenpunt.

Witsen kwam daarvoor in 1898 naar Dordrecht in de bedoeling een twaalftal etsen van Dordrecht, bestemd voor kunsthandel E.J. van Wisselingh & Co uit Amsterdam, te maken. Vanuit een tot varend atelier omgetoverde roeiboot maakte hij veel schetsen in krijt. Die dienden als voorstudie voor de latere uitgewerkte werken. Het is mij niet bekend of hij toen ook foto's gebruikte. Witsen was namelijk ook, net als zijn vriend en collega G.H. Breitner, een verwoed fotograaf.
(Zie ook de collectie van het Dordrechts Museum.)

Joost van de Weg  -  foto/uitsnede
Visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht
het visvlot met de Nieuwe Haven is vaak door A.P. Schotel geschilderd
de Lange IJzeren Brug staat o.a. op een prachtige ets door Willem Witsen



Joost van de Weg had een opvallende voorkeur voor een bepaalt licht  -  liefst niet te hard en bij voorkeur (m.i.) bij tegenlicht. Ik heb zelf eens een serie foto's rond de Nieuwe Haven gemaakt  - bij een vergelijkbaar licht -  en ik moet steeds aan de sfeer van Joost van de Weg denken. Ik heb er alleen te weinig mee gedaan omdat ik toen met mijn hoofd in de Provence zat, maar nu lijkt het erop dat het toch een kans zal krijgen. Dit soort afleiding wat tevens onderzoek is maakt de kans daarop in ieder geval een heel stuk groter.


Joost van de Weg - foto/uitsnede
schepen in een Dordtse haven

Het voert te ver om alles dat ik gevonden heb in dit blog af te beelden, dit is maar een doorsnede van de vele details en situaties die ik gevonden heb, maar als recept om weer met mooie dingen bezig te zijn is het een goed alternatief voor andere, meer gewenste, vormen van wisselwerking. Er is niet veel voorstellingsvermogen voor nodig om je in het Dordrecht van de twintiger en dertiger jaren te wanen.
Als schilder in die tijd hoefde je niet ver te zoeken en op deze manier geeft het u en mij ook een korte blik in het verleden. Het zette mij in ieder geval op een spoor dat ik misschien wel te lang uit het oog ben verloren. Het bevestigt wat al voorzichtig in mij sluimerde, maar waar ik tot nu geen gehoor aan gaf.

Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Wijnhaven in Dordrecht

rechts van de schepen stond Pennock's Hotel
waar vele schilders uit binnen en buitenland
logies en verblijf vonden, Daan Mühlhaus kon er
jaren na dato nog woest om worden dat men deze
panden aan de slopershamer heeft prijs gegeven



Joost van de Weg - foto/uitsnede
stoomsleepboten in de Wolwevershaven in Dordrecht




Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Voorstraatshaven in Dordrecht vanaf de Wijnbrug richting de Nieuwbrug

Joost van de Weg foto/uitsnede
winter in de Spuihaven in Dordrecht
naar dit motief en deze foto heeft Daan Mühlhaus ook
een schilderij gemaakt dat bij Adri Bakker is verkocht

     

Joost van de Weg -  foto/uitsnede
de Voorstraatshaven in Dordrecht

Willem Witsen huurde een bootje, paste het aan
als varend atelier en vereeuwigde daar vanuit 
de Dordtse gevels, gevels die later op zijn beurt door 
Joost van de Weg gefotografeerd zijn

Meer over Joost van de Weg als uitgever op www.dordtsekaart.nl 


Lees in dit verband ook het blog uit oktober 2010 - Daan Mühlhaus en A.P. Schotel
voor inlichtingen en uitwisseling Peter van Loon
telefoon 078 6145913

Een geliefde locatie van de Dordtse Impressionisten - bevond zich tegenover Dordrecht bij het drierivierenpunt


 Een ieder die schildert heeft zo zijn helden en zijn voorbeelden.
Er zijn vanaf de tijd van de grottekeningen altijd anderen geweest die al voor jouw tijd een rund of een hert tekenden. Begrijpelijk dat bij de kunstenaar in dop ineens een impuls kan ontstaan van; ,, Dat wil ik ook........!''



Daan Mühlhaus/Muehlhaus
gezicht op Dordrecht
olieverf op doek
 bij Papendrecht aan het
begin van de rivier de Noord
voorh. kunsthandel A. Bakker
part.coll. vrblpl. n.bekend

 ik had me het meer als dit
voorgesteld

Zo wilde ik, het was in 1982, heel graag Dordrecht vanaf de Papendrechtse kant schilderen.
Graag direct ter plaatse en met olieverf.  

Dat was met Dick Vissers, die tevens onze chauffeur was, en Tikky Buytink. Toen we daar met onze spullen stonden schrok ik nogal terug van de enorme plas water. Dit was toch niet zoals ik het me had voorgesteld. 

Voor mij had het op dat moment nog maar weinig van doen met de voorbeelden uit het verleden die mij nu juist tot deze keuze inspireerden. Dat waren voorbeelden van andere schilders die men, vaak onbewust, in zijn hoofd  opslaat. Vaak schilderijen waarbij je bij het zien ervan iets kan krijgen van; ,,Wat een fijn onderwerp, dat wil ik later ook graag nog een keer schilderen!'' 

We stonden daar in een bocht op de gestroomlijnde strakke dijk tegenover het Zwijndrechtse Noordpark. Dat bevind zich aan de overkant bij het begin van de rivier de Noord. Er waren op de voorgrond geen voor de hand liggende karakteristieke uitsteeksels of andere bruikbare elementen. Die elementen zocht ik om de grote lege ruimte in de richting van Dordrecht in het schilderij te kunnen breken. Nu leek het eerder een groot meer dan een schilderachtige rivier.
Hoe anders hebben onze voorouders en voorgangers dit mogen zien! 


dit is een foto die veel later genomen is, wij keken een kwartslag
meer naar links en zonder telelens. We waren nog groentjes maar
het is een verdraait grote waterplas als je daar met je ezel staat!
aan de rechterkant het Noordpark in Zwijndrecht, een
gestroomlijnde oever, maar tot plusminus 1968 stak daar een
soort landtong, een punt, uit in het water en dat gaf een
duidelijke scheiding tussen de Noord en de Oude Maas
een vergelijkbare situatie bestond aan de Papendrechtse kant

gezicht op het Groothoofd in Dordrecht
de punt bij de Noord rond de vorige eeuwwisseling




   

luchtopname van het gebied dat eind zestiger jaren
weggebaggerd is, hier is men volop met deze klus bezig

De improvisatie die ik ter plaatsen bedacht was door met het schildermes te gaan schilderen. Vergeleken met het alternatief was dat een vondst, maar ik vond het nooit echt bevredigend.

Ik kende wat varianten die Adri Mouthaan had bedacht. Adri Mouthaan woonde op loopafstand van dit motief.  Maar daar wilde ik niet aan want dan was de lol er voor mij snel weer af. Dan kreeg je dat gezeur weer. Nu wilde ik ook geen Mühlhaus variant maken.
Nee, ik wilde me met eigen ogen, of op zijn minst met eigen fantasie in het motief verplaatsen. Als ware het alsof ik het motief met eigen ogen zag en er lijfelijk aanwezig was.

Jan Toorop
schepen voor het drierivierenpunt bij Dordrecht
op de achtergrond een stoomschip op de Noord
verblijfplaats bij de auteur niet bekend

Vanuit deze aan mezelf opgelegde problematiek ontstond bij mij een soort van obsessie. Zo'n soort waar je later van vergeten bent waar het oorspronkelijk vandaan kwam. Je begint gegevens te verzamelen
 - foto's en afbeeldingen waarop de plek (mogelijk) te herkennen is. Na verloop van tijd weet je dat alles dat verdwenen is toe te wijten is aan de radikale bochtafsnijdingen die Rijkswaterstaat eind jaren zestig heeft laten uitvoeren. Daar wist je wel iets van maar het besef van de omvang van die operatie kwam met de afbeeldingen.



A.P. Schotel - Dordrecht 1890-1958 Laren
winter voor Dordrecht - olieverf/doek plusminus 65x100 cm part. coll.
een tjalk heeft net de punt van de Noord gerond en vaart de Oude Maas op
de verblijfplaats van het schilderij is onbekend

Bij al mijn speurwerk ben ik nooit een foto vanaf de Papendrechtse kant tegengekomen, wat ik bijzonder jammer vind, want ik ben ook in die situatie geinteresseerd. Als biograaf, maar ook als schilder, wil ik me er van vergewissen hoe 'vrij' Daan Mühlhaus het onderwerp interpreteerde. Ik hou me altijd aanbevolen voor het gebruik van mij nog onbekend materiaal.




Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981
gezicht op Dordrecht
olieverf/doek
voorheen kunsthandel G. Vermeulen Dordrecht

 
Al van mijn jongste schilderjaren ben ik me bewust van het feit dat Dordrecht kan bogen op een fraai schilder verleden. Ten eerste omdat de stad zelf vele schilders heeft voortgebracht waaronder verschillende leerlingen van Rembrandt, en ten tweede omdat de stad om zichzelf talloze schilders uit binnen en buitenland als een magneet heeft aangetrokken. In 1977 zag ik in het Dordrechts Museum de grote Aelbert Cuyp tentoonstelling en daar eerder de tentoonstelling van 200 jaar Pictura.
Dat gaat zich in iemand nestelen, men wordt er zich meer van bewust. Men gaat anders naar de stad en omgeving kijken - men probeert dat ook door de bril van zijn voorgangers te doen. Zo'n 'meer,'  het drierivierenpunt, is niet wat Cuyp zou prikkelen, maar de verdwenen strandjes met Dordt aan de horizon, zoals Mühlhaus en zijn generatiegenoten het nog gezien hebben, wel.
Het silhouet van de stad vanaf het water is nog steeds prachtig en door een moderne schilderbril nog steeds goed naar het doek te transformeren. Maar ik zou er zo graag anno 1900, of vroeger, willen kunnen rondlopen of, nog mooier, kunnen rondvaren!
Met die oude foto's en schilderijen plus de eigen fantasie komt men een heel eind in de goede richting.

Het ligt in het voornemen een apart artikel over Daan Mühlhaus' voorliefde voor deze plek te schrijven.


zinkstukken ter versteviging van de nieuwe dijk
foto collectie het Daan Mühlhausarchief





Joost van de Weg - foto/uitsnede
het drierivierenpunt vanaf de Dordtse Grote Kerk
de weggebaggerde punt is duidelijk te zien 




 

op dit fotodetail is de situatie nog beter te plaatsen, genoeg
plekken om de schidersezel neer te zetten. Links kunt u
molen Welgelegen herkennen waar eerder één van de
vroegere blogs aan gewijd is (zie het blogarchief of de labels)





bij het drierivierenpunt, tegenover Dordrecht

 

het drierivierenpunt vanaf de Merwekade in Dordrecht
druk twee keer op de foto en u kunt met wat goede wil
de punt aan de overkant herkennen en er is ook al
baggeractiviteit te zien achter de groene landtong

zicht op Dordrecht vanaf de weggebaggerde punt
in Zwijndrecht a/h drierivierenpunt

Molen Welgelegen. (Voorheen aan de Oude Maas in Zwijndrecht.)





Molen Welgelegen in Zwijndrecht door
fotograaf  Joost van de Weg.

       
Molen Welgelegen, de naam spreekt eigenlijk al voor zich. Deze molen stond op een prachtige locatie, aan de Oude Maas in Zwijndrecht. Dat was recht tegenover Dordrecht. Mooier kon bijna niet.  Het is dan ook niet zo moeilijk voor te stellen dat veel schilders en fotografen de molen (van 1696) hebben vereeuwigd.  Dat waren zeker niet de minsten. De molen figureerde veelvuldig als een dankbaar detail in menig riviergezicht bij Dordrecht van hun hand.

 
Er zijn ook veel schilderijen en foto's bekend waarop 'de Dikke,' zoals Molen Welgelegen ook wel werd genoemd, het trotse hoofdmotief van de schilder/fotograaf is. Ik noemde in een eerder blog de namen van A.P. Schotel, Maurice Sijs en Daan Muehlhaus. Maar ook schilders als J.B. Jongkind, E. Boudin,de Amerikaan J.H.Twachtman en zijn nog beroemdere landgenoot J.M.Whistler hebben hem geschilderd. Zij zijn nog maar enkelen van de bekendsten, (het zijn er werkelijk teveel om allemaal op te noemen), zij allen hebben Molen Welgelegen op de één of andere manier vereeuwigd.
Zelfs Turner kon er, in zijn bedevaart naar het land van Albert Cuyp, niet omheen.  In een klein tekeningetje van zijn hand, dat hij aan de  Dordtse kant maakte, is de molen aan de overzijde van de rivier te zien. Dan waren er nog de fotografen zoals Joost van de Weg,  Hollestelle en anderen, echt teveel om hier op te noemen.

Hier zijn een aantal voorbeelden met de molen als herkenningspunt. Oordeelt u zelf of ik overdrijf als ik beken dat ik een tikkeltje jaloers op die oudere schilders ben.




 

De watertoren van Zwijndrecht met Molen Welgelegen.



Georges Charles Aid
molen Welgelegen in Zwijndrecht
ets/etching

Georges Charles Aid
Dordrecht aan de Oude-Maas met aan de overkant
van de rivier Zwijndrecht en Molen Welgelegen
ets/etching



Molen Welgelegen, Oude Maas Zwijndrecht.

De Oude Maas met Molen Welgelegen, Zwijndrecht.



Molen Welgelegen, Zwijndrecht.




  



Molen Welgelegen in Zwijndrecht
 James Wilson Morrice (Can. 1865-1924)

  



 



 



Molen Welgelegen. Voorheen aan de Oude Maas
in Zwijndrecht, tegenover Dordrecht.

 


James Wilson Morrice. (Canada 1865 -1924)
vertoefde in 1892 in Dordrecht en ontmoette daar J.M. Whistler
en werd er door Whistler beïnvloed.
 Morrice heeft in Dordrecht meerdere werken geschilderd.



Edmond Petitjean
Molen Welgelegen vanaf het Groothoofd in Dordrecht.




Maurice Sijs België 1880-1972
 Uitvarende tjalk op de Oude Maas voor Dordrecht
op de achtergrond Zwijndrecht met Molen Welgelegen
tempera op paneel
particuliere collectie België
met dank aan Guido Sijs België