Posts tonen met het label Aad Zwart 1903-1981. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Aad Zwart 1903-1981. Alle posts tonen

vrijdag 8 juli 2011

Tikky Buytink 17 november 1915 - 8 juli 2008



 

Tikky Buytink

Het is vandaag drie jaar geleden dat Tikky Buytink is overleden. Dat was voor haar zonder twijfel het beste want het was die laatste maanden geen leven meer.
Je kan natuurlijk zeggen dat zij een prachtige leeftijd  heeft bereikt, en dat wil ik zeker niet tegenspreken.  Alleen die laatste jaren - die had ik haar graag willen besparen. Maar daar blijkt maar weer - wij gewone stervelingen hebben hier niet veel in te kiezen.
Zij koos het moeilijkste wat zij nog te kiezen had, ik heb daardoor nog meer respect voor haar gekregen dan ik al had.





Voor mezelf heb ik vaak bedacht dat we haar, als zij in 2005 kort na haar expositie was overleden, allemaal hadden nagegeven dat zij tot het eind toe zo goed en bij de tijd was gebleven. We hadden haar er zelfs om geroemd dat zij zo midden in het leven was blijven staan.
Het liep spijtig genoeg niet volgens dat scenario.





Tikky Buytink aan het werk voor haar expositie in 2005
dit beeld van haar willen we graag vasthouden





 
bij de opening van Tikky Buytink 90
Marjolein Schaap zong bij de opening
het is wel leuk te vertellen dat Tikky
nog zanglessen bij Marjolein Schaap
gekregen heeft
Die expositie kreeg zij van Addie Jintes-Mulders van Kunsthandel de Rode Deur aangeboden t.g.v. haar negentigste verjaardag.
De opening was voor haar een geweldige ervaring waarbij zij het stralende middelpunt was. Zij genoot er zichtbaar van zo omringd te zijn door zoveel mensen die met haar wegliepen.
Tik had een groot en warm mensenhart.


Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981
Franciska (Tikky) Buytink in de tuin van
Aad en Lenie Zwart in Woerden
collectie P.v.L.

Daan Mühlhaus verhuisde vanuit zijn atelier in Pictura naar haar woning aan de Nieuwe Haven waar hij tot zijn dood zou blijven wonen. Hij had zijn atelier op de bovenste verdieping, waar ik hem vaak heb bezocht en dat na een jaar van leegstand het mijne werd.. Insiders als Anton Reidel, maar ook zijn dochter Agnes wisten te vertellen dat Mühlhaus, (hij vertrok bitter en gedesillusioneerd uit Pictura), die eerste jaren op de Nieuwe Haven met Tikky Buytink enorm opknapte en het plezier in alles weer terug kreeg. Tikky gaf les in Cesar bewegingsleer maar op aandrang van Mühlhaus stopte zij daarmee - het argument daarachter was dat zij dan meer samen konden doen. Reizen, buiten schilderen, zigeunerorkestjes en jazzmuziek in Rotterdam, vrienden bezoeken en ontvangen, naar de stadjes rond het IJsselmeer waar hij zo dol op was. Hij leefde weer op.

Zijn vriend en collega Aad Zwart werd op een gegeven moment hevig verliefd op Tik - op het schilderij dat Mühlhaus in de tuin van Zwart van Tikky maakte, liet hij even een stukje van haar onderjurk zien - als door op een subtiele manier, maar dan die van de schilder, te zeggen - ze is met mij.


Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981
Tikky Buytink in haar stoel in een
voor haar karakteristieke houding
bij het raam van de Nieuwe Haven
olieverf/marouflé 30x40 cm
collectie P.v.L.

Dit schilderij vonden Tik en ik in een vuilniszak die klaar stond voor de vuilnisman. 
Dat was na Daan Mühlhaus' overlijden nadat zijn bezittingen door zijn nabestaanden van de Nieuwe Haven waren weggehaald.
Het was door Mühlhaus zelf met puimsteen afgeschuurd maar de contouren en de oorspronkelijke bedoeling was nog 'te lezen'.
Ik heb toen mijn best gedaan om het in de oorspronkelijke staat terug te brengen - heb er bij Bakker een lijst om geregeld - en we konden weer één van de lege gaten aan de muren vullen.

Zoals het leeghalen van Nieuwe Haven 6 is verlopen verdient niet de schoonheidsprijs. Daan Mühlhaus was nog niet eens gecremeerd toen al veel was weggehaald. Daar mogen dan allerlei redenen voor worden aangevoerd, de manier waarop dit is gegaan was niet erg fijngevoelig (om het met een understatement te zeggen). 
Tikky had op dat moment wel iets anders aan haar hoofd.
Wat bij mij en anderen veel respect afdwong is dat zij daar altijd boven is blijven staan, nauwelijks of niet haar beklag deed (zeker niet over het materiële) en er nooit een oordeel over uitsprak.

Tikky 75, ze wist werkelijk van niets, zelfs niet toen zij bij de Kat in de Wilg
binnenstapte, een geslaagde verrassing voor de 'Peggy Guggenheim,' van
Dordrecht, zoals Bert Jintes haar noemde


Tikky Buytink en Peter van Loon
Tikky en Jans in de sneeuw  Epse 2005
acryl op canvasboard 30x24 cm

omdat ik haar bij dit schilderijtje sterk
had gesteund claimde ik het bij haar
voor mezelf voor later, hoewel zij er aan-
vankelijk andere intenties mee had kon
zij zich in de argumenten bij mijn pleidooi
vinden en beloofde zij het me
zeker na het;,,Nu snap ik het!''  moment
dat voor mij van veel betekenis was
In mijn artikel/ 'buitenschilderen met Daan Mühlhaus', beschreef ik wat een onuitwisbare indruk het huis aan de Nieuwe Haven op me maakte. Dat was bij mijn eerste bezoek aan hem. Die wereld was van het ene op het andere moment weg, of in ieder geval flink aangetast. Dat ging me sterk aan het hart en daarover sprak ik met bekenden en daar wilde ik zelf wat aan doen.

Eén van de mooiste reacties kwam van Otto Dicke die ook al zo mooi op de uitvaart had gesproken.
Hij ging ongedwongen bij haar op de thee. Na uitwisseling van allerlei welgemeende beleefdheden, had hij Daan's lievelings kat Moosje op het Perzische kussen zien liggen. Ineens vroeg hij of zij voor hem een schetsboek en tekenkrijt had. Terwijl het gesprek voortging maakte Dicke drie rake tekeningen van Moosje. Bij het vertrek liet hij het schetsboek met de drie tekeningen achter.
Zo zonder woorden.
Het tekent de mens Otto Dicke.

De drie tekeningen heb ik voor haar ingelijst - weer drie lege plaatsen minder. Tot er zelfs, een kleine twee jaar later, door Jaap Romijn in zijn hoedanigheid als recensent voor de Dordtenaar geschreven werd; ,,een huis vol kunst!''
Daar was Tikky Buytink minder over te spreken. Het dievengilde leest ook een krant.


Tik op de Groenedijk
in haar middelbare
schooltijd

Op Picasa is een map met bijna veertig afbeeldingen aan Tikky Buytink gewijd.


Jopie en Tikky Buytink in Rotterdam, voor de oorlog




  

vrijdag 5 november 2010

Een schetsboekje, Ibiza, door A.J. Zwart.(1903-1981)


Buitenkant Ibiza schetsboekje door A.J. Zwart (1903-1981), 17x24 cm.
   

 A.J. Zwart heeft een tijd op het Spaanse Ibiza gewoond en gewerkt. Ik heb een klein schetsboekje uit die periode in mijn bezit. De charme ervan is voor mij, behalve dat het vlotte tekeningen van een schilder zijn, dat je er aan kunt zien dat het schetsboekje voor hem een gebruikvoorwerp was. Hij gebruikte het, lijkt me, als geheugensteun bij het maken van zijn schilderijen. Je ziet het aan de bruine vlekken. Vlekken die het gevolg zijn van spatjes olieverf, die in het het maakproces op het papier terecht zijn gekomen. Het boekje zal regelmatig in de buurt van zijn palet hebben gelegen. Hier en daar zie je enkele kringen van het uitbijten van de olie dat in het papier is gedrongen. Met een beetje goede wil en fantasie is het een bescheiden kijkje in de keuken van de schilder.   Het meeste is waarschijnlijk met een zacht potlood getekend. Potlood in een schetsboek geeft af. Aan de afdruk van een andere tekening ,op de achterkant van een ervan, valt af te leiden dat er ooit minimaal een is uitgehaald. Een tekening van een ezel voor een boerenkar zoals er meer in het schetsboekje staan.  Die hangt misschien wel mooi ingelijst bij iemand aan de muur. Hier volgt de rest.





A.J. Zwart 11



A.J.. Zwart 13
  



A.J. Zwart 14
  



A.J. Zwart 15
  

A.J. Zwart 1
 


A.J. Zwart3
 


Aad Zwart 4
 

A.J. Zwart 5
 

A.J. Zwart 6
 


Arie  Zwart 7
 

A.J. Zwart 8

Adrianus Johannes  Zwart 9
 
A.J. Zwart 16

A.J. Zwart 12

Aad  Zwart 10



A.J. Zwart 2
 

A.J. Zwart 17


donderdag 4 november 2010

A.J. (Arie/Aad) Zwart 1903-1981







A.J. Zwart Pompoen dalia's, zomer 1946.  40.3 x 40.3 cm
    
 Aan Daan Muehlhaus heb ik het te danken dat ik de in Rijswijk geboren schilder A.J. Zwart en zijn vrouw Lenie een aantal keren heb mogen ontmoeten. In de laatste jaren van hun leven woonden zij  in het Rosa Spierhuis in Laren. Aad Zwart had daar een fijn atelier. Dat atelier lag elders in het gebouw, apart van hun tweekamerwoning. Ik heb er een keer mogen rondkijken en nogmaals Aad Zwart's vakmanschap  bewonderd. Niet snel zal ik een kleine buitenstudie vergeten, bijna vanzelfsprekend een van rietland, dat schijnbaar achteloos op zijn atelier leek rond te slingeren. Anders weer dan zijn bekende, meer gangbare, riet- en plasgezichten. Verfijnd, spits en virtuoos in de beste traditie van het pleinair schilderen. Ik zou het graag nog eens terugzien om het met de ogen van nu te bekijken.
Ik kon tevens zelf, terwijl ik daar rondliep, vaststellen dat Muehlhaus Aad Zwart in het verleden toch behoorlijk had afgezet toen hij en Zwart twee werken met elkaar hebben geruild. De Zwart kende ik goed. Die kwam ik iedere keer dat ik bij Muehlhaus de trap opklom naar zijn atelier, in het trappenhuis, tegen. Het hing daar goed en duidelijk zichtbaar. Een vrij royaal doek, opnieuw een plasgezicht, dat helder en niet te zoetig was geschilderd. Ik keek er steeds met genoegen naar. Het Muehlhausje (ik zag het op Zwart's atelier staan) was een kleine studie van hooioppers op het land. Een 'postzegel' zou Cor Noltee (1903-1967) smalend hebben gespot. Het was een werkje uit de veertiger jaren. Een leuke studie, dat zeker, maar het stond niet helemaal in verhouding tot dat wat Zwart Muehlhaus had gegund. Ik kon me wel in Lenie Zwart's ergernis over dit voorval verplaatsen.

Aad Zwart en Daan Muehlhaus zijn in hetzelfde jaar overleden (1981) maar ik ben nog verschillende keren samen met mevrouw Buytink bij Lenie Zwart in Laren op bezoek geweest. Zij stond er telkens weer op onze taxie te betalen. Ik verbaasde me enkele keren over de openhartigheid waarmee Lenie, juist ook over heel persoonlijke dingen,sprak.  Ook waar ik bij was, ja zelfs wel eens tot mij gericht. Zo is een  klein verfijnd schilderijtje van een interieur dat bij haar in de huiskamer hing meer dan dat. Het vertegenwoordigde, bleek zelfs, een van haar dierbaarste herinneringen. Aad en Lenie Zwart hebben jaren lang op een woonboot gewoond. Het laatst met ligplaats Woerden. Hierna verhuisden zij naar het Rosa Spierhuis. Dit leek voor Daan Muehlhaus, zeker van de buitenkant gezien, zo aansprekend dat deze heeft overwogen om zich daar eveneens in te schrijven. Zijn toenmalige partner en huisgenote mevrouw Buytink zag dit echter niet zo zitten. Zij voelde zich daar niet op haar plaats. Zij wilde niet weg uit Dordrecht en bovendien betwijfelde zij sterk of Daan zich daar op zijn gemak zou hebben gevoeld. Daan Muehlhaus in de bossen!
Hij zou Dordrecht met al zijn bekenden, de oude stad en al het water, zeker gemist hebben.

Meer van Daan Mühlhaus op Flickr petervanloon2259's Photostream.





A.J. Zwart. Interieur bij de schilderes Stien Eelsingh (1903-1964), Staphorst 1941. 45.6 x 65.5 cm.
   



 




Daan Muehlhaus, mevr. F. Buytink. Aad Zwart en Lenie Zwart.
 

Adrianus Johannes Zwart. (1903-1981)





   

Daniel Muehlhaus, Francisca Buytink, Aad (Arie)  Zwart en Lenie Zwart.



A.J. Zwart. Vaasje met jasmijn uit de tuin van mevrouw Buytink, part. coll. Dit is in Dordrecht geschilderd. Er bestaat nog een tweede versie dat  tijdens hetzelfde bezoek geschilderd moet zijn. Beiden 24 x30 cm op marouflé en in particulier bezit. Overigens, marouflé - dat is doek geplakt op paneel .  De twee stukken marouflé en de verf  had hij van  Daan Muehlhaus mogen gebruiken omdat  Aad  Zwart waarschijnlijk zijn verfspullen niet bij zich had. Aad en Lenie reisden met de trein en moesten anders teveel met zich meeslepen.
 

Arie en Lenie Zwart getekend door Daan Muehlhaus.