Prettige feestdagen en een voorspoedig 2014.

Daan Mühlhaus 1907 - 1981
Sneeuwjacht over de Voorstraat in Dordrecht.
uitsnede/detail, olieverf op doek, particuliere verzameling
Gezien vanuit het raam van de lijstenmaker en
kunsthandel Nieuwborg.

Dit blog wenst iedereen fijne feestdagen en een voorspoedig 2014 toe.

Deze site daanmuhlhaus1907-1981nl.blogspot.com
met blogs/artikelen die aandacht besteden aan de Dordtse schilder Daan Mühlhaus en zijn tijdgenoten is zo langzamerhand met 7000 bezoekers een aardig broertje van eenschilderindordrechtnl.blogspot.com

Daarom wensen we u hierbij al het goede voor de komende tijd en voor het komende jaar, met een winterse Mühlhaus, een direct te plaatse geschilderde 'schets' van de Dordtse Voorstraat tijdens een sneeuwjacht, die zich in een particuliere verzameling in Amstelveen bevind.

Uitgave over de Dordtse Impressionisten, met onder andere Daan Mühlhaus.

Nu in de winkel.

In de serie Verhalen van Dordrecht, deeltje 27 - Dordtse Impressionisten.
Meer informatie www.deverhalenvandordrecht.nl

Het werk van Daan Mühlhaus wordt terecht steeds vaker door de betere kunsthandel ontdekt.

Zagen we de afgelopen jaren al een een aantal vlotte schilderijen van Parijs in de collectie van Kunsthandel Dolf van Omme te Amsterdam, nu had kunsthandel Mark Smit in Ommen een fraaie winter van de Wijnhaven in Dordrecht in de collectie.
Het schilderij stond in de catalogus afgebeeld en was al snel verkocht.




Daan Muehlhaus
schaatsers in de Wijnhaven, Dordrecht
olieverf/doek 80x100 cm
gesigneerd r.o. - D. Mühlhaus '29

collectie Kunsthandel Mark Smit, Ommen
voorheen collectie van
 kunsthandel Adri Bakker, Dordrecht

Bij de juiste datering '29 moeten we niet aannemen dat dit schilderij in 1929 is geschilderd.
Meer slaat het op de situatie in de Wijnhaven anno 1929, en is het vele jaren later door Daan Mühlhaus in de zeventiger jaren uit de herinnering en naar oud studiemateriaal geschilderd.
In de tijd dat ik bij Adri Bakker op de Spuiweg in Dordrecht in dienst was maakte ik nog mee dat het daar verkocht werd.
Een foto bewaar ik sinds die tijd in wat nu het Daan Mühlhaus archief is.


Het is in dit schilderij opvallend hoe Mühlhaus zich bij het schilderen van de luchtpartij bediende van een soort toetsltechniek die zijdelings aan het pointillisme doet denken.
Het werkt hier bij het oproepen van de winterse sfeer heel versterkend en het werkt overtuigend.

Er is vaak niets nieuws onder de zon

Jan Toorop, Jong paar in lentelandschap
Potlood en aquarel 320x375 mm
voorheen kunsthandel J.H. de Bois, Haarlem

literatuur; J.F. Heijbroek en E.L. Wouthuysen
KUNST KENNIS EN COMMERCIE
De kunsthandelaar J.H. de Bois 1878-1946
1993 uitgeverij Contact Amsterdam-Antwerpen

In december 2011 hield het Dordtse veilinghuis Mak veilingen haar halfjaarlijkse kunst en antiekveiling. Het was voor die tijd al mogelijk op de site een indruk van de te veilen objecten te krijgen. http://www.makveilingen.nl/

Ik zag op de site ook twee Adrie Mouthaans afgebeeld staan. Het frappeerde me dan ook dat ik vannacht een werk van Jan Toorop in een boek over de kunsthandelaar J.H. de Bois tegenkwam. Het werk van Toorop deed me oppervlakkig qua sfeer en stijlopvatting aan één van die Mouthaans denken. Omdat er vaak met twee maten wordt gemeten (hier zit een grote ergernis van mij achter verscholen) en omdat weer eens blijkt dat er uiteindelijk niets nieuws onder de zon is wil ik dit toch nog eens aanstippen.



Adrie Mouthaan (geb. Lekkerkerk 1940)
tiendweg in de Alblasserwaard
gedateerd,'78  35x40 cm
http://www.makveilingen.nl/

Natuurlijk wil ik niet suggereren dat Mouthaan naar dit voorbeeld heeft gekeken. Zeker niet, dat is ook niet het punt dat ik aan wilde stippen.
Een kunstenaar groeit op met hetgeen dat voorhanden is - dat is wat er in de periode dat hij zijn eigen weg zoekt aan impulsen, beeldmateriaal en aan voorbeelden tot hem komt Soms hangt het op de één of andere manier in de lucht - maar vaak zijn het mensen en schilders in de omgeving van de aspirant schilder die de eerste aanzetten geven.

Een schilder is van beroepswege meestal visueel ingesteld. Veel van wat een schilder ziet of gezien heeft slaat hij of zij op in het geheugen, dit gaat vaak onbewust, en de kennis die hij vergaart wordt al snel zijn toetsingskader. Vaak herkent een beginnende, nog niet duidelijk gevormde schilder, iets van zijn sluimerende 'eigen ik' in het werk van de oudere, reeds gevormde, schilders. Zoals bijvoorbeeld de stilering in het werk van Jan Toorop, mede onder invloed van de jugendstil ontstaan, is een vormentaal die je, mits je er ontvankelijk voor bent, als jonge schilder kunt oppikken als een interessante manier van vertolken. Die manier van vertolken is de verwantschap in de beeldtaal die ik, grappig genoeg in omgekeerde volgorde, in dit werk zag en herkende.

Men doet de zich nog ontwikkelende schilder makkelijk onrecht door teveel de aandacht te leggen op de vermeende invloeden.  In plaats van de tocht en de ontwikkelingen die de jonge kunstenaar op weg naar zijn eigen vorm doormaakt op eigen waarde te beoordelen, en die ook te herkennen, doet men het maar al te snel af als een uiting van epigonisme. Men gaat er gemakshalve aan voorbij dat de voorgangers op hun beurt ook hun voedingsbodem en ook hun voorgangers hadden. Noemt men dat niet een traditie? Een traditie waar men uit voortkomt en die men op zijn of haar manier, liefst met eigen toevoegingen, voort zet.
Daarin kan de jongere telg een volgende schakel zijn.

In mijn artikel over Wim Oepts heb ik dit verschijnsel al eens eerder aangekaart en beschreven.
In dat artikel heb ik een door prof. A.M. Hammacher geschreven citaat opgenomen waaruit, m.b.t. dit universele verschijnsel van beïnvloeding en vermeende beïnvloeding, veel begrip en inzicht spreekt.
Genoemd artikel; Peter van Loon, ,,Wim Oepts, een schilder die je na aan het hart gaat liggen.''  eerder verschenen op dit blog  http://www.eenschilderindordrechtnl.blogspot.nl/  14- 02 2011

Daan Mühlhaus/Muehlhaus (1907-1981)
Papendrecht, Tiendweg Oost, huizen Oosteind
olieverf/board
voorheen collectie F. Buytink
foto - Daan Mühlhausarchief
te veilen bij Makveilingen

Bij Mak werd op deze veiling eveneens een buitenstudie van Daan Mühlhaus geveild, die oorspronkelijk uit de verzameling van mevrouw Buytink komt. Tikky Buytink heeft het van Daan Mühlhaus zelf, die toen bij haar in huis woonde en er zijn laatste atelier had, gekregen, en het hing in haar sfeervolle kamer. Daan Mühlhaus was in haar gezelschap toen hij het schilderde en ik meen dat ik nog een tekeningetje van haar hand moet hebben dat zij daar toen gemaakt heeft. 
Dat was in Papendrecht, aan de Tiendweg Oost vanuit de landbouwkavels en moestuintjes richting de dijk (Oosteind) gezien. (Mevrouw Buytink heeft me de plek later nog aangewezen en ik heb er zelf daarna ook nog met waterverf zitten werken.)

Het was dit schilderij dat me op het spoor van het gebruik van het tegenlicht heeft gebracht. en dat er kleur in de schaduw zit. Mühlhaus werd al snel teveel door zijn ziekte in beslag genomen wat een streep zette onder de voornemens om vaker samen naar buiten te gaan om samen te schilderen, maar het zien en bestuderen van schilderijtjes als dit hielpen me toch vaak in de goede richting.

Er zit nog een oorspronkelijke lijst, een eiken lijst, omheen. Een model dat Mühlhaus veel gebruikte. Soms sausde hij deze lijsten met een dunne laag verf en poetste het meeste dan weer weg. De witte kalkverf bleef in de nerf van het hout achter en dat gaf de lijst een artistieke uitstraling. Met de jaren verkleurde het hout terwijl de verf in de nerf van het hout dat ogenschijnlijk niet deed, wat het effect steeds beter tot zijn recht deed komen. Een andere keer trok hij ook nog een bies op de lijst in een kleur die hij weer bij het schilderij koos.

Een geliefde locatie van de Dordtse Impressionisten - bevond zich tegenover Dordrecht bij het drierivierenpunt


 Een ieder die schildert heeft zo zijn helden en zijn voorbeelden.
Er zijn vanaf de tijd van de grottekeningen altijd anderen geweest die al voor jouw tijd een rund of een hert tekenden. Begrijpelijk dat bij de kunstenaar in dop ineens een impuls kan ontstaan van; ,, Dat wil ik ook........!''



Daan Mühlhaus/Muehlhaus
gezicht op Dordrecht
olieverf op doek
 bij Papendrecht aan het
begin van de rivier de Noord
voorh. kunsthandel A. Bakker
part.coll. vrblpl. n.bekend

 ik had me het meer als dit
voorgesteld

Zo wilde ik, het was in 1982, heel graag Dordrecht vanaf de Papendrechtse kant schilderen.
Graag direct ter plaatse en met olieverf.  

Dat was met Dick Vissers, die tevens onze chauffeur was, en Tikky Buytink. Toen we daar met onze spullen stonden schrok ik nogal terug van de enorme plas water. Dit was toch niet zoals ik het me had voorgesteld. 

Voor mij had het op dat moment nog maar weinig van doen met de voorbeelden uit het verleden die mij nu juist tot deze keuze inspireerden. Dat waren voorbeelden van andere schilders die men, vaak onbewust, in zijn hoofd  opslaat. Vaak schilderijen waarbij je bij het zien ervan iets kan krijgen van; ,,Wat een fijn onderwerp, dat wil ik later ook graag nog een keer schilderen!'' 

We stonden daar in een bocht op de gestroomlijnde strakke dijk tegenover het Zwijndrechtse Noordpark. Dat bevind zich aan de overkant bij het begin van de rivier de Noord. Er waren op de voorgrond geen voor de hand liggende karakteristieke uitsteeksels of andere bruikbare elementen. Die elementen zocht ik om de grote lege ruimte in de richting van Dordrecht in het schilderij te kunnen breken. Nu leek het eerder een groot meer dan een schilderachtige rivier.
Hoe anders hebben onze voorouders en voorgangers dit mogen zien! 


dit is een foto die veel later genomen is, wij keken een kwartslag
meer naar links en zonder telelens. We waren nog groentjes maar
het is een verdraait grote waterplas als je daar met je ezel staat!
aan de rechterkant het Noordpark in Zwijndrecht, een
gestroomlijnde oever, maar tot plusminus 1968 stak daar een
soort landtong, een punt, uit in het water en dat gaf een
duidelijke scheiding tussen de Noord en de Oude Maas
een vergelijkbare situatie bestond aan de Papendrechtse kant

gezicht op het Groothoofd in Dordrecht
de punt bij de Noord rond de vorige eeuwwisseling




   

luchtopname van het gebied dat eind zestiger jaren
weggebaggerd is, hier is men volop met deze klus bezig

De improvisatie die ik ter plaatsen bedacht was door met het schildermes te gaan schilderen. Vergeleken met het alternatief was dat een vondst, maar ik vond het nooit echt bevredigend.

Ik kende wat varianten die Adri Mouthaan had bedacht. Adri Mouthaan woonde op loopafstand van dit motief.  Maar daar wilde ik niet aan want dan was de lol er voor mij snel weer af. Dan kreeg je dat gezeur weer. Nu wilde ik ook geen Mühlhaus variant maken.
Nee, ik wilde me met eigen ogen, of op zijn minst met eigen fantasie in het motief verplaatsen. Als ware het alsof ik het motief met eigen ogen zag en er lijfelijk aanwezig was.

Jan Toorop
schepen voor het drierivierenpunt bij Dordrecht
op de achtergrond een stoomschip op de Noord
verblijfplaats bij de auteur niet bekend

Vanuit deze aan mezelf opgelegde problematiek ontstond bij mij een soort van obsessie. Zo'n soort waar je later van vergeten bent waar het oorspronkelijk vandaan kwam. Je begint gegevens te verzamelen
 - foto's en afbeeldingen waarop de plek (mogelijk) te herkennen is. Na verloop van tijd weet je dat alles dat verdwenen is toe te wijten is aan de radikale bochtafsnijdingen die Rijkswaterstaat eind jaren zestig heeft laten uitvoeren. Daar wist je wel iets van maar het besef van de omvang van die operatie kwam met de afbeeldingen.



A.P. Schotel - Dordrecht 1890-1958 Laren
winter voor Dordrecht - olieverf/doek plusminus 65x100 cm part. coll.
een tjalk heeft net de punt van de Noord gerond en vaart de Oude Maas op
de verblijfplaats van het schilderij is onbekend

Bij al mijn speurwerk ben ik nooit een foto vanaf de Papendrechtse kant tegengekomen, wat ik bijzonder jammer vind, want ik ben ook in die situatie geinteresseerd. Als biograaf, maar ook als schilder, wil ik me er van vergewissen hoe 'vrij' Daan Mühlhaus het onderwerp interpreteerde. Ik hou me altijd aanbevolen voor het gebruik van mij nog onbekend materiaal.




Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981
gezicht op Dordrecht
olieverf/doek
voorheen kunsthandel G. Vermeulen Dordrecht

 
Al van mijn jongste schilderjaren ben ik me bewust van het feit dat Dordrecht kan bogen op een fraai schilder verleden. Ten eerste omdat de stad zelf vele schilders heeft voortgebracht waaronder verschillende leerlingen van Rembrandt, en ten tweede omdat de stad om zichzelf talloze schilders uit binnen en buitenland als een magneet heeft aangetrokken. In 1977 zag ik in het Dordrechts Museum de grote Aelbert Cuyp tentoonstelling en daar eerder de tentoonstelling van 200 jaar Pictura.
Dat gaat zich in iemand nestelen, men wordt er zich meer van bewust. Men gaat anders naar de stad en omgeving kijken - men probeert dat ook door de bril van zijn voorgangers te doen. Zo'n 'meer,'  het drierivierenpunt, is niet wat Cuyp zou prikkelen, maar de verdwenen strandjes met Dordt aan de horizon, zoals Mühlhaus en zijn generatiegenoten het nog gezien hebben, wel.
Het silhouet van de stad vanaf het water is nog steeds prachtig en door een moderne schilderbril nog steeds goed naar het doek te transformeren. Maar ik zou er zo graag anno 1900, of vroeger, willen kunnen rondlopen of, nog mooier, kunnen rondvaren!
Met die oude foto's en schilderijen plus de eigen fantasie komt men een heel eind in de goede richting.

Het ligt in het voornemen een apart artikel over Daan Mühlhaus' voorliefde voor deze plek te schrijven.


zinkstukken ter versteviging van de nieuwe dijk
foto collectie het Daan Mühlhausarchief





Joost van de Weg - foto/uitsnede
het drierivierenpunt vanaf de Dordtse Grote Kerk
de weggebaggerde punt is duidelijk te zien 




 

op dit fotodetail is de situatie nog beter te plaatsen, genoeg
plekken om de schidersezel neer te zetten. Links kunt u
molen Welgelegen herkennen waar eerder één van de
vroegere blogs aan gewijd is (zie het blogarchief of de labels)





bij het drierivierenpunt, tegenover Dordrecht

 

het drierivierenpunt vanaf de Merwekade in Dordrecht
druk twee keer op de foto en u kunt met wat goede wil
de punt aan de overkant herkennen en er is ook al
baggeractiviteit te zien achter de groene landtong

zicht op Dordrecht vanaf de weggebaggerde punt
in Zwijndrecht a/h drierivierenpunt

het Daan Mühlhausarchief - over de Dordtse schilder Daan Mühlhaus/Muehlhaus

Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981
de rue Mouffetard in Parijs/Paris
22 juni op een Britse veiling geveild
een echte, betrouwbare Mühlhaus, waar
zich in de artikelen over Mühlhaus in Parijs
 zowel een foto-  als een aquarelvariant van
bevindt

Peter van Loon, Daan Mühlhaus was zijn mentor, verzamelde bij Mühlhaus' leven al gegevens over het leven en werk van deze Dordtse kunstschilder. Hij deed dit onder andere door hem gericht uit te horen over momenten en periodes uit zijn leven - periodes waar alleen de schilder zelf over kon vertellen.
Dit moest terloops en niet al te opvallend gebeuren omdat Mühlhaus het zelf onnodig en flauwekul vond.

Ondertussen verzamelt Peter van Loon al meer dan dertig jaar gegevens i.v.m. de Dordtse schilder Daan Mühlhaus/Muehlhaus - 1907-1981 bij elkaar in een archief.

Sinds 2010 en sinds veel van de tot nu toe verzamelde materialen, als foto's, geschreven teksten, krantenartikelen en andere data, zijn gescand en opgeslagen in een digitaal bestand heet het  ---  het Daan Mühlhausarchief.

Dit bestand en de kennis van Peter vormen samen de belangrijkste bron voor de blogs/artikelen die Peter van Loon over Daan Mühlhaus en de wereld waarin hij leefde heeft geschreven.
Sinds oktober 2010 komt in de vorm van deze artikelen/blogs interessant materiaal over deze Dordtse schilder naar buiten.
Het eigenlijke Daan Mühlhausarchief is niet vrij toegankelijk. Uw gegevens zijn in vertrouwde handen en worden door Peter van Loon beheert.
Het is mogelijk dat, mits bij interesse van die kant, dit uiteindelijk bij een instantie als het gemeentearchief/Diep of het landelijke RKD ondergebracht kan worden.


 

Er wordt wel beweert dat bijna 40% van wat er op veilingen aangeboden wordt niet dat is waar het voor uitgegeven wordt, zeg maar, in veel gevallen vals is. Dat is een schrikbarend hoog percentage dat ik niet kan ontkennen nog bevestigen.

Feit is dat er dubieuze werken van Mühlhaus in omloop zijn, zoals dat bij bijna iedere schilder die enige bekendheid geniet het geval is.
Er zijn overal bedriegers dus ook in deze wereld. In de speelfilm The Moderns is een interessante geschiedenis te volgen van hoe zoiets in zijn werk kan gaan. In zijn werk qua werkwijze, omstandigheden en  qua drijfveren.






voorbeeld van een schilderij dat op een veiling
als een Daan Mühlhaus werd aangeboden maar
dat dat beslist niet is. In dit geval is het
overduidelijk, maar er zijn ook gevallen bekend
waar het zelfs voor de kenner niet meevalt om
dit vast te stellen.

Mede ook om die reden is het van belang dat er een goed en betrouwbaar bestand ontstaat waar de gegevens en kennis over deze schilder wordt ondergebracht.
Vervolgens is het voor de ontwikkeling van de nadere bekendheid van hem van belang dat deze apart aan Daan Mühlhaus en zijn wereld gewijde site bestaat. Een website waar veel van deze kennis te lezen en te raadplegen is en die één en ander bovendien in een betrouwbare context probeert te plaatsen.

Vandaar deze oproep om materiaal m.b.t. Daan Mühlhaus ter beschikking van het Daan Mühlhausarchief te stellen om dat vervolgens in het archief te kunnen opnemen. Tegenwoordig kan bijna alles met betrekkelijk weinig moeite digitaal worden vastgelegd en vervolgens net zo makkelijk verstuurt worden. U hoeft dus geen afstand van de originelen foto's of documenten te doen als u dat niet wilt.


Goede foto's van werken (= schilderijen, aquarellen/waterverven, tekeningen) het liefst zonder flitslicht - voorzien van  de maat, de ondergrond waarop het geschilderd is - (papier, paneel, board, doek, marouflé = doek geplakt op paneel) - een beschrijving (indien bekend ) en wat verder relevant mag zijn.

Het spreekt voor zich dat hier vertrouwelijk mee omgegaan zal worden.



in 2008 bij een gerenommeerd veilinghuis in
Amsterdam geveild  maar waarbij ik er sterk
aan twijfel of het wel van de hand van  Mühlhaus is 

U kunt aangeven of de afbeelding eventueel ook in één van de blogs/artikelen gebruikt mag worden

of dat u het alleen beschikbaar stelt voor het niet

openbare gedeelte, het Daan Mühlhausarchief.
Het archief en bestand kan zo als provenancebron van de schilder dienen.

Telefoon Peter van Loon 078-6145913

Daan Muehlhaus/Mühlhaus - molengezicht
olieverf /marouflé - 50x60 cm

 mei 2011 werd dit schilderij bij van Zadelhoffs veilingen
op internet geveild, maar naar ik begrijp niet verkocht
dit is wel een Daan Mühlhaus en de herkomst is bekend
de signatuur is er later door een ander onder geplaatst
de eerste eigenaar was Wim G. die het aan Mühlhaus'
vernietigingsdrang heeft onttrokken toen hij de laatste
hielp bij diens verhuizing vanuit Pictura naar de Nieuwe
Haven 6. Mühlhaus was toen zwaar gedesillusioneerd en
heeft in die stemming veel vernietigd en/of weggegooid,
daaronder bijna al zijn modeltekeningen en op een haar na
ook dit schilderij.  Pas later is het door Wim G. zelf op een
paneel geplakt. Er zijn mij twee Parijse schilderijen bekend
met eenzelfde geschiedenis. Wim G. heeft die op spaanplaat
geplakt. Spaanplaat! leken kunnen dit beter aan een vakman
overlaten, het is jammer en moeilijk ongedaan te maken!
Ik heb kort geleden vernomen dat een latere eigenaar van dit
schilderij van Kinderdijk het weer heeft weten te herstellen.

Email/peter1959.2009@hotmail.com











Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 en zijn wereld heeft nu een eigen website

het nieuwe schildersblog http://www.daanmuhlhaus1907-1981nl.blogspot.com/



Daan Mühlhaus/Muehlhaus
rue Mouffetard Parijs - Paris
ges.l.o./olieverf /doek
dankzij deze informatie kan
ik nu een eerder gepubliceerde
foto en idem. aquarel van de
juiste titel voorzien

De afgelopen dagen heb ik de blogs die direct of indirect betrekking hebben op de Dordtse schilder Daan Mühlhaus/Muehlhaus, 1907-1981, in een eigen weblog ondergebracht. Zoals de trouwe volgers van mijn blogs inmiddels wel zullen weten was Daan Mühlhaus mijn mentor.




Het zal misschien een tijdje gaan duren voordat het soepel en zelfstandig zal werken. Ik denk dan met name aan de vindbaarheid met de zoekmachines ten opzichte van het oorspronkelijke blog.
Ik ben er voor mezelf ook nog niet uit of ik de inhoud van de twee weblogs nu compleet moet splitsen of niet. 
Wel heb ik al enkele van de minder bezochte blogs uit het oorspronkelijke (eenschilderindordrechtnl ) verwijderd. Die staan nu uitsluitend op het Mühlhaus weblog.  Bovendien staat daar het eerste nieuwe blog/artikel, over het 'Daan Mühlhausarchief'. Kortom, om een beeld te krijgen van het totale bestand van aan Daan Mühlhaus gerelateerde artikelen kunt u het beste naar het onderstaande blog switchen.

De naam en het webadres van het nieuwe blog.
De schilder Daan Mühlhaus (Muehlhaus) - Dordrecht 1907-1981

http://www.daanmuhlhaus1907-1981nl.blogspot.com/



Daan Muehlhaus/Mühlhaus en Cor Noltee.



Daan Muehlhaus, bezoek aan het atelier.
(de vader van Cor Noltee)
olieverf/paneel 40x30 cm
part.coll. - te dateren 1940

 





Daan Muehlhaus heeft geen officiële schilderopleiding genoten. In de literatuur spreekt men ervan dat hij autodidact was.
Jongere collega Otto Dicke (in een soortgelijke situatie) hanteerde voor zichzelf het woordgrapje; ''Ottodidact''.

Hij kwam uit een arbeiders gezin. Daan Muehlhaus en zijn familie woonden in Hof de Vriendschap aan de Toulonselaan in Dordrecht. Zijn vader was borstelmaker en werkte op een stoffige zolder tot hij, opgebruikt en opgebrand, op hogere leeftijd door zijn baas afgedankt en ontslagen werd. Dit en ander sociaal onrecht heeft Muehlhaus voor het leven beïnvloed (ik aarzel het woord getekend te gebruiken).
De jonge Daan moest al vroeg van school af om bij een baas te gaan werken. Vele baantjes zouden volgen maar van een schilderopleiding kon absoluut geen sprake zijn. De drang om te schilderen was bij hem sterk aanwezig en liet zich ondanks de ongunstige omstandigheden niet zo snel onderdrukken.

Waarschijnlijk is die drang tot het schilderen bij Daan Muehlhaus door zijn eigen vader opgewekt. Senior wilde in zijn spaarzame vrije tijd graag iets tekenen of schilderen. Daan wist zich te herinneren dat hij graag J.G.Gerstenhauer's naschilderde -  dit meestal met waterverf.
Om zoveel mogelijk te kunnen leren stond Daan Muehlhaus voor dag en dauw, nog voor hij naar zijn werk ging, op. Hij had dan een goede kans om andere schilders aan het werk te zien. Dat waren 'buitenschilders', die je in die tijd volgens zijn zeggen op iedere hoek van een straat in Dordrecht kon tegen komen. 'Wagonladingen buitenlandse schilders'', verhaalde hij, en over; ''Welgestelde Amerikaanse dames die onder begeleiding in Dordrecht kwamen schilderen'', zij bevolkten, volgens hem, de hotels en pensions in Dordrecht. Vooral hotel Pennock, want dat was goedkoper.
De in 2005 gehouden tentoonstelling en het gelijknamige boek; ''Dromen van Dordrecht'', heeft wel aangetoond dat hij me niet zomaar iets op de mouw heeft gespeld, al mag het misschien een onsje minder zijn.

Zoals ik in een eerder blog over de ontmoeting met de schilder A.P.Schotel heb verteld zal het waarschijnlijk ook met Daan Muehlhaus en Cor Noltee (1903-1967) gegaan zijn. Lang voor de laatste hier kwam wonen vertoefde en schilderde hij al regelmatig in Dordrecht. Noltee logeerde bij van Tilburg, een Dordtse zakenman die hem financieel ondersteunde Dit was tevens de man die Noltee in 1937 definitief naar Dordrecht haalde.  Muehlhaus werd door van Tilburg getipt wanneer Noltee weer in de Merwestad was en zocht hem dan op.
Door goed om zich heen te kijken had Muehlhaus al veel geleerd, en hij had zich dankzij wat lessen van achtereenvolgens de glazenier Eduard Kerling en daarna Diederik Dirk Meesters ook de nodige basisvaardigheden eigen gemaakt. Hij kende het werk van de oudere generatie Dordtse impressionisten, vooral Marinus Pieter Reus (1865 -1938), en had daar ook veel van opgestoken. Daan Muehlhaus was sinds 1933 werkend lid van Pictura, dus hij werd toen al in Dordrecht serieus genomen. Maar hij zal toch in het begin tegen de vier jaar oudere Noltee opgekeken hebben. Noltee, met zijn Haagse achtergrond en bagage, was op het moment dat zij elkaar ontmoetten al een volleerde volwassen schilder. Noltee vertelde van de prachtige kleine schilderijtjes van Akkeringa, de vlotte studies van Willem de Zwart, hij verhaalde over zijn Haagse voorbeelden. Het kan niet anders dan dat hij voor Muehlhaus een opening naar een nieuwe wereld geweest moet zijn en een exponent en lijn naar de vooraf al op afstand bewonderde Haagse School.
Daan Muehlhaus bezocht omgekeerd ook Noltee. Hij pakte soms op goed geluk de trein richting Den Haag. Noltee zat in die tijd in het kasteeltje de Binckhorst net buiten Den Haag. Als Daan geluk had dan trof hij hem daar. Volgens Muehlhaus kon het ook voorkomen dat Noltee met zijn dronken kop in een sloot was beland en ergens zijn roes uitsliep. Hoe dat ook ging, het staat buiten kijf dat Cor Noltee in die periode belangrijk voor de jonge Daan Muehlhaus is geweest. Er zou een tijd komen dat men in één adem over een driemanschap is gaan spreken; Cor Noltee, Daan Muehlhaus en als laatste, en in dit verband nog niet genoemd, Steef Wijnhoven (1898-1969).
In de toekomst zal ik hier nog meer aandacht aan te besteden.

Lees meer over Mühlhaus en andere blogs/onderwerpen op http://www.eenschilderindordrechtnl.blogspot.com/ , zie ook het blogarchief, rechtsboven

 De drie foto's van Cor Noltee (onder) waren tot nu toe nog niet bij het grote publiek bekend en zijn met zeer grote waarschijnlijkheid door Daan Muehlhaus genomen. (c. collectie Muehlhaus archief)


Cor Noltee in het veld. - foto Daan Muehlhaus

 

Cor Noltee in zijn atelier. - foto Daan Muehlhaus.



Omgeving van kasteel de Binckhorst bij Den Haag waar Muehlhaus Noltee opzocht.



Cor Noltee in zijn atelier 2    foto Daan Muehlhaus
c. coll. Daan Muehlhaus archief P.v.L.



Winter bij Dordrecht, een sterk schilderij van Daan Muehlhaus/Mühlhaus.



Daan Mühlhaus 1907-1981, Winter bij Dordrecht
olieverf op doek 60x100 cm gesigneerd r.o.

 Bij veilinghuis A. Mak in Dordrecht is in december 2010 een sterk schilderij van Daan Muehlhaus (1903-1981) onder de hamer geweest. Het doek van 60x100 cm dateert uit de Tweede Wereldoorlog. Een tijd waarin Muehlhaus zich als schilder aanmerkelijk heeft ontwikkeld.

Deze stemmingvolle winter zal hij gemaakt hebben n.a.v. een tocht vanuit zijn toenmalige tweede atelier aan de Noordendijk. Hij heeft zelf vermoedelijk op het talud van de Noordendijk gestaan. Rechts waren de balkengaten en verderop de grens van de Oranjelaan en de verfijnd geschilderde silhouetten van een herkenbaar stuk Dordts industrieel verleden. Ik vind het persoonlijk een schilderij dat niet zou misstaan in de collectie van Het Dordrechts Museum. Dit vooral omdat het een heel zuiver en artistiek schilderij van Muehlhaus is. Wat ik er mede sterk aan vind is de geslaagde toepassing van het principe van de kunst van het weglaten.  Dat lijkt zo makkelijk, maar dat is het nu juist niet. Er bestaat een kwalitatief slechte foto van een solotentoonstelling van Muehlhaus gehouden in januari/februari 1942 in de zalen van Pictura. Hier is het schilderij uiterst rechts op te herkennen. De zittende man rechts op de foto is overigens de plaatselijke lijstenmaker Adrie Bakker die later veel werk van Daan Muehlhaus zou verhandelen.
Toen De Werkgroep Dordts Impressionisme in 1985 op Mühlhaus' laatste woonadres aan de Nieuwe Haven een bescheiden expositie aan hem weidde was het schilderij daar ook te zien. Toen als bruikleen van een gerespecteerde kunstenaar uit de regio.

Bij het binnenkomen bij Daan Muehlhaus en mevrouw Buytink hing direct in de gang een kleinere buitenstudie, een variant van hetzelfde motief. Dit schilderij exposeerde hij eveneens op de tentoonstelling in 1942. Als men wil spreken van tonalistische schilderijen dan zijn deze twee winters het wel. Met recht de verbeelding in verf van het later op de hele groep Dordtse impressionisten geplakte credo; ''Ik mag lijden dat het morgen grijs is." Daar heeft het grotere schilderij overigens niet gehangen zoals dat wel in de veilingcatalogus vermeld staat. Er hingen uitsluitend werken uit het eigen bezit van Daan Muehlhaus.
Voor meer informatie over het besproken schilderij verwijs ik  naar http://www.makveilingen.nl/

Meer Daan Mühlhaus op Flickr petervanloon2259's Photostream.

Lees meer Daan Mühlhaus en andere onderwerpen/blogs op http://www.eenschilderindordrechtnl.blogspot.com/ en/of raadpleeg het blogarchief rechtsboven.



 


Daan Muehlhaus expositie 5 t/m 20 okt. 1985,
 Nieuwe Haven 6 in Dordrecht.

 


Daan Muehlhaus. Winter bij Dordrecht
Olieverf op stroboard, part. coll.




Daan Muehlhaus tentoonstelling 1942 in Pictura, Dordrecht.












Daan Muehlhaus tentoonstelling in Pictura, Dordrecht
24 januari tot en met 15 februari 1942
rechts de kleine "Winter bij Dordrecht''



   













Daan Muehlhaus' uitnodiging voor zijn tentoonstelling in Pictura
gehouden van 24 januari tot en met 15 februari 1942

Molen Welgelegen. (Voorheen aan de Oude Maas in Zwijndrecht.)





Molen Welgelegen in Zwijndrecht door
fotograaf  Joost van de Weg.

       
Molen Welgelegen, de naam spreekt eigenlijk al voor zich. Deze molen stond op een prachtige locatie, aan de Oude Maas in Zwijndrecht. Dat was recht tegenover Dordrecht. Mooier kon bijna niet.  Het is dan ook niet zo moeilijk voor te stellen dat veel schilders en fotografen de molen (van 1696) hebben vereeuwigd.  Dat waren zeker niet de minsten. De molen figureerde veelvuldig als een dankbaar detail in menig riviergezicht bij Dordrecht van hun hand.

 
Er zijn ook veel schilderijen en foto's bekend waarop 'de Dikke,' zoals Molen Welgelegen ook wel werd genoemd, het trotse hoofdmotief van de schilder/fotograaf is. Ik noemde in een eerder blog de namen van A.P. Schotel, Maurice Sijs en Daan Muehlhaus. Maar ook schilders als J.B. Jongkind, E. Boudin,de Amerikaan J.H.Twachtman en zijn nog beroemdere landgenoot J.M.Whistler hebben hem geschilderd. Zij zijn nog maar enkelen van de bekendsten, (het zijn er werkelijk teveel om allemaal op te noemen), zij allen hebben Molen Welgelegen op de één of andere manier vereeuwigd.
Zelfs Turner kon er, in zijn bedevaart naar het land van Albert Cuyp, niet omheen.  In een klein tekeningetje van zijn hand, dat hij aan de  Dordtse kant maakte, is de molen aan de overzijde van de rivier te zien. Dan waren er nog de fotografen zoals Joost van de Weg,  Hollestelle en anderen, echt teveel om hier op te noemen.

Hier zijn een aantal voorbeelden met de molen als herkenningspunt. Oordeelt u zelf of ik overdrijf als ik beken dat ik een tikkeltje jaloers op die oudere schilders ben.




 

De watertoren van Zwijndrecht met Molen Welgelegen.



Georges Charles Aid
molen Welgelegen in Zwijndrecht
ets/etching

Georges Charles Aid
Dordrecht aan de Oude-Maas met aan de overkant
van de rivier Zwijndrecht en Molen Welgelegen
ets/etching



Molen Welgelegen, Oude Maas Zwijndrecht.

De Oude Maas met Molen Welgelegen, Zwijndrecht.



Molen Welgelegen, Zwijndrecht.




  



Molen Welgelegen in Zwijndrecht
 James Wilson Morrice (Can. 1865-1924)

  



 



 



Molen Welgelegen. Voorheen aan de Oude Maas
in Zwijndrecht, tegenover Dordrecht.

 


James Wilson Morrice. (Canada 1865 -1924)
vertoefde in 1892 in Dordrecht en ontmoette daar J.M. Whistler
en werd er door Whistler beïnvloed.
 Morrice heeft in Dordrecht meerdere werken geschilderd.



Edmond Petitjean
Molen Welgelegen vanaf het Groothoofd in Dordrecht.




Maurice Sijs België 1880-1972
 Uitvarende tjalk op de Oude Maas voor Dordrecht
op de achtergrond Zwijndrecht met Molen Welgelegen
tempera op paneel
particuliere collectie België
met dank aan Guido Sijs België



Maurice Sijs België 1880-1972 woonde, werkte en exposeerde ooit nog in Dordrecht.

Er werd in mei 2011 bij veilinghuis de Vuyst in Lokeren ( http://www.de_vuyst.com/ ) België, een tweetal werken van Maurice Sijs geveild (zie de afbeeldingen in dit blog)



Omslag boek  Maurice Sijs,
door Guido Sijs.

In mijn vorige blog noemde ik terloops de Belgische schilder Maurice Sijs (1880-1972).


Ik deel met Muehlhaus de waardering voor deze Belgische schilder die nog in Dordrecht heeft gewoond en gewerkt.
Hij was zelfs in de periode 1917-1922 lid van van het plaatselijke Teekengenootschap Pictura. Dordrecht is omstreeks diezelfde tijd de ligplaats en vermoedelijk vertrekpunt voor hem en zijn woonboot "'t Nest". Dit was een vissersloep waarmee Sijs de rivieren afzakte. Hij gebuikte het tevens als atelier.
Bert Jintes ontdekte dat Sijs in Dordrecht zelfs nog een huis aan de St.Jorisweg  (nr.2) had gekocht.
In de jaren 1917, 1921 en in 1930 had Sijs éénmansexposities in Pictura. Het is mijns inziens dan ook meer dan waarschijnlijk dat Daan Muehlhaus één van die tentoonstellingen gezien heeft. In ieder geval toch die van 1930?   
Een leuke bijkomstigheid is dat we tijdens het onderzoek naar Maurice Sijs nog een extra 'Dordtse Sijs' hebben kunnen vinden. Een uitvarende tjalk op de Oude Maas voor Dordrecht.  Deze ontdekking is bevestigd door Guido Sijs, achterneef en biograaf van de schilder. In het boek, op blz.30,  heet het schilderij nog; ''Een botter vaart binnen te Volendam". Nu corresponderen we nog over een nieuwe titel. Suggesties?



Maurice Sijs
een uitvarende botter op de Oude-Maas voor Dordrecht
tempera/paneel 26x38 cm
particuliere collectie België
bron; Guido Sijs

Ooit heb ik dat mooie boek over Sijs in mijn bezit gehad, geschreven door zijn achterneef Guido Sijs, maar dat heb ik lang geleden aan mijn te vroeg overleden vriend Bert Jintes van Kunsthandel de Rode Deur doorverkocht.  Geregeld vind ik het nog jammer dat ik het niet meer in mijn boekenkast heb staan.  Het hier afgebeelde schilderijtje van de Grote Kerk is ooit bij Bert Jintes in de verkoop geweest. Het Dordrechts Museum zat toen te slapen en 'Droomde nog niet van Dordrecht'. Men liet deze kans in ieder geval aan zich voorbij gaan. Het werkje is in de tempera techniek geschilderd, net als vele werken van A.P. Schotel die deze techniek overigens van Sijs heeft overgenomen.
Een topwerk uit  het oeuvre van Daan Muehlhaus ,Atelier in Pictura" dat zich gelukkig wel in het bezit van het Dordrechts Museum bevind, - (je kunt per slot van rekening niet altijd slapen) -, is eveneens in deze techniek met temperaverf geschilderd.

Bronnen; Daan Muehlhaus, Bert Jintes, Carole Denninger en Guido Sijs.



Biograaf Guido Sijs stelt de oeuvrelijst van de werken door Maurice Sijs samen, het is van belang dat zoveel mogelijk werken en informatie bij hem bekend zijn.

Maurice Sijs. De Grote Kerk in Dordrecht.

 Maurice Sijs (Belgie 1880-1972).
De Voorstraatshaven in Dordrecht
waarschijnlijk in tempera geschilderd





"'t Nest", de visserssloep van Maurice Sijs
met handschrift van de schilder

 






Maurice Sijs  bende kuikens
olieverf/paneel  25x27 cm 
gesigneerd r.o.
uit boek Maurice Sijs door Guido Sijs

toen ik een kleine twee jaar geleden de postertjes
van de schilder Hans Versfelt in de stad zag hangen
werd ik ook weer sterk aan dit soort taferelen van
Maurice Sijs herinnerd.  Zag het werk van Versfelt
voor het eerst jaren geleden in een etalage van een pand
in Breda waar vroeger een meubelzaak in had gezeten
vond het toen meteen een goede schilder





 



Maurice Sijs

collectie galerie veilinghuis de Vuyst, Lokeren (Bel.)

http://www.de-vuyst.com/
opgenomen in de oeuvrelijst werken van Maurice Sijs door Guido Sijs

Maurice Sijs
veilinghuis de Vuyst, Lokeren
http://www.de-vuyst.com/

Maurice Sijs
veilinghuis de Vuyst, Lokeren (België)
http://www.de-vuyst.com/