In de serie Verhalen van Dordrecht, deeltje 27 - Dordtse Impressionisten.
Meer informatie www.deverhalenvandordrecht.nl
dinsdag 5 november 2013
Uitgave over de Dordtse Impressionisten, met onder andere Daan Mühlhaus.
In de serie Verhalen van Dordrecht, deeltje 27 - Dordtse Impressionisten.
Meer informatie www.deverhalenvandordrecht.nl
vrijdag 1 maart 2013
Het werk van Daan Mühlhaus wordt terecht steeds vaker door de betere kunsthandel ontdekt.
Zagen we de afgelopen jaren al een een aantal vlotte schilderijen van Parijs in de collectie van Kunsthandel Dolf van Omme te Amsterdam, nu had kunsthandel Mark Smit in Ommen een fraaie winter van de Wijnhaven in Dordrecht in de collectie.
Het schilderij stond in de catalogus afgebeeld en was al snel verkocht.
Bij de juiste datering '29 moeten we niet aannemen dat dit schilderij in 1929 is geschilderd.
Meer slaat het op de situatie in de Wijnhaven anno 1929, en is het vele jaren later door Daan Mühlhaus in de zeventiger jaren uit de herinnering en naar oud studiemateriaal geschilderd.
In de tijd dat ik bij Adri Bakker op de Spuiweg in Dordrecht in dienst was maakte ik nog mee dat het daar verkocht werd.
Een foto bewaar ik sinds die tijd in wat nu het Daan Mühlhaus archief is.
Het is in dit schilderij opvallend hoe Mühlhaus zich bij het schilderen van de luchtpartij bediende van een soort toetsltechniek die zijdelings aan het pointillisme doet denken.
Het werkt hier bij het oproepen van de winterse sfeer heel versterkend en het werkt overtuigend.
Het schilderij stond in de catalogus afgebeeld en was al snel verkocht.
 |
| Daan Muehlhaus schaatsers in de Wijnhaven, Dordrecht olieverf/doek 80x100 cm gesigneerd r.o. - D. Mühlhaus '29 collectie Kunsthandel Mark Smit, Ommen voorheen collectie van kunsthandel Adri Bakker, Dordrecht |
Meer slaat het op de situatie in de Wijnhaven anno 1929, en is het vele jaren later door Daan Mühlhaus in de zeventiger jaren uit de herinnering en naar oud studiemateriaal geschilderd.
In de tijd dat ik bij Adri Bakker op de Spuiweg in Dordrecht in dienst was maakte ik nog mee dat het daar verkocht werd.
Een foto bewaar ik sinds die tijd in wat nu het Daan Mühlhaus archief is.
Het is in dit schilderij opvallend hoe Mühlhaus zich bij het schilderen van de luchtpartij bediende van een soort toetsltechniek die zijdelings aan het pointillisme doet denken.
Het werkt hier bij het oproepen van de winterse sfeer heel versterkend en het werkt overtuigend.
dinsdag 8 november 2011
Er is vaak niets nieuws onder de zon
 |
| Jan Toorop, Jong paar in lentelandschap Potlood en aquarel 320x375 mm voorheen kunsthandel J.H. de Bois, Haarlem literatuur; J.F. Heijbroek en E.L. Wouthuysen KUNST KENNIS EN COMMERCIE De kunsthandelaar J.H. de Bois 1878-1946 1993 uitgeverij Contact Amsterdam-Antwerpen |
Ik zag op de site ook twee Adrie Mouthaans afgebeeld staan. Het frappeerde me dan ook dat ik vannacht een werk van Jan Toorop in een boek over de kunsthandelaar J.H. de Bois tegenkwam. Het werk van Toorop deed me oppervlakkig qua sfeer en stijlopvatting aan één van die Mouthaans denken. Omdat er vaak met twee maten wordt gemeten (hier zit een grote ergernis van mij achter verscholen) en omdat weer eens blijkt dat er uiteindelijk niets nieuws onder de zon is wil ik dit toch nog eens aanstippen.
 |
| Adrie Mouthaan (geb. Lekkerkerk 1940) tiendweg in de Alblasserwaard gedateerd,'78 35x40 cm http://www.makveilingen.nl/ |
Een kunstenaar groeit op met hetgeen dat voorhanden is - dat is wat er in de periode dat hij zijn eigen weg zoekt aan impulsen, beeldmateriaal en aan voorbeelden tot hem komt Soms hangt het op de één of andere manier in de lucht - maar vaak zijn het mensen en schilders in de omgeving van de aspirant schilder die de eerste aanzetten geven.
Een schilder is van beroepswege meestal visueel ingesteld. Veel van wat een schilder ziet of gezien heeft slaat hij of zij op in het geheugen, dit gaat vaak onbewust, en de kennis die hij vergaart wordt al snel zijn toetsingskader. Vaak herkent een beginnende, nog niet duidelijk gevormde schilder, iets van zijn sluimerende 'eigen ik' in het werk van de oudere, reeds gevormde, schilders. Zoals bijvoorbeeld de stilering in het werk van Jan Toorop, mede onder invloed van de jugendstil ontstaan, is een vormentaal die je, mits je er ontvankelijk voor bent, als jonge schilder kunt oppikken als een interessante manier van vertolken. Die manier van vertolken is de verwantschap in de beeldtaal die ik, grappig genoeg in omgekeerde volgorde, in dit werk zag en herkende.
Men doet de zich nog ontwikkelende schilder makkelijk onrecht door teveel de aandacht te leggen op de vermeende invloeden. In plaats van de tocht en de ontwikkelingen die de jonge kunstenaar op weg naar zijn eigen vorm doormaakt op eigen waarde te beoordelen, en die ook te herkennen, doet men het maar al te snel af als een uiting van epigonisme. Men gaat er gemakshalve aan voorbij dat de voorgangers op hun beurt ook hun voedingsbodem en ook hun voorgangers hadden. Noemt men dat niet een traditie? Een traditie waar men uit voortkomt en die men op zijn of haar manier, liefst met eigen toevoegingen, voort zet.
Daarin kan de jongere telg een volgende schakel zijn.
In mijn artikel over Wim Oepts heb ik dit verschijnsel al eens eerder aangekaart en beschreven.
In dat artikel heb ik een door prof. A.M. Hammacher geschreven citaat opgenomen waaruit, m.b.t. dit universele verschijnsel van beïnvloeding en vermeende beïnvloeding, veel begrip en inzicht spreekt.
Genoemd artikel; Peter van Loon, ,,Wim Oepts, een schilder die je na aan het hart gaat liggen.'' eerder verschenen op dit blog http://www.eenschilderindordrechtnl.blogspot.nl/ 14- 02 2011
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus (1907-1981) Papendrecht, Tiendweg Oost, huizen Oosteind olieverf/board voorheen collectie F. Buytink foto - Daan Mühlhausarchief te veilen bij Makveilingen |
Dat was in Papendrecht, aan de Tiendweg Oost vanuit de landbouwkavels en moestuintjes richting de dijk (Oosteind) gezien. (Mevrouw Buytink heeft me de plek later nog aangewezen en ik heb er zelf daarna ook nog met waterverf zitten werken.)
Het was dit schilderij dat me op het spoor van het gebruik van het tegenlicht heeft gebracht. en dat er kleur in de schaduw zit. Mühlhaus werd al snel teveel door zijn ziekte in beslag genomen wat een streep zette onder de voornemens om vaker samen naar buiten te gaan om samen te schilderen, maar het zien en bestuderen van schilderijtjes als dit hielpen me toch vaak in de goede richting.
Er zit nog een oorspronkelijke lijst, een eiken lijst, omheen. Een model dat Mühlhaus veel gebruikte. Soms sausde hij deze lijsten met een dunne laag verf en poetste het meeste dan weer weg. De witte kalkverf bleef in de nerf van het hout achter en dat gaf de lijst een artistieke uitstraling. Met de jaren verkleurde het hout terwijl de verf in de nerf van het hout dat ogenschijnlijk niet deed, wat het effect steeds beter tot zijn recht deed komen. Een andere keer trok hij ook nog een bies op de lijst in een kleur die hij weer bij het schilderij koos.
maandag 17 oktober 2011
De Dordtse Impressionisten schilderden graag hun bootjes.
Na in het voorgaande bericht op de onderlinge verwantschappen en de meer dan waarschijnlijke onderlinge beïnvloeding tussen fotograaf Joost van de Weg en de schilderkunst gewezen te hebben, is het ook wel interessant om met een speurende blik naar details binnen de schilderijen van enkele van deze schilders te kijken.
Loopt u maar mee.
Aanvankelijk was ik begonnen deze afbeeldingen in het voorgaande bericht over Joost van de Weg en de schilders te plaatsen, maar dat bleek al snel teveel van het goede. Daarom leek het me zinvoller en aantrekkelijker om de uitsnedes uit de schilderijen apart in dit artikel onder te brengen. Het uitgangspunt en de manier van kijken blijft dezelfde als die in het vorige bericht.
Met al het water op en rond Het Eiland van Dordrecht is het niet zo vreemd dat schilders en fotografen daar vaak hun onderwerp, hun motief in vonden.
Niet voor niets kwamen schilders van over de hele wereld naar Dordrecht om hier voor korte of langere tijd te verblijven om de stad, en dan vooral de stad vanaf het water, te schilderen.
De tentoonstelling - ''Dromen van Dordrecht,'' 2005 in het Dordrechts Museum, lichte al een belangrijke tip van de sluier op, maar toonde toen alleen buitenlandse schilders en geen Nederlandse.
Literatuur;
 |
| vissersbootje in de Spuihaven in Dordrecht, uitsnede |
Na in het voorgaande bericht op de onderlinge verwantschappen en de meer dan waarschijnlijke onderlinge beïnvloeding tussen fotograaf Joost van de Weg en de schilderkunst gewezen te hebben, is het ook wel interessant om met een speurende blik naar details binnen de schilderijen van enkele van deze schilders te kijken.
Loopt u maar mee.
Aanvankelijk was ik begonnen deze afbeeldingen in het voorgaande bericht over Joost van de Weg en de schilders te plaatsen, maar dat bleek al snel teveel van het goede. Daarom leek het me zinvoller en aantrekkelijker om de uitsnedes uit de schilderijen apart in dit artikel onder te brengen. Het uitgangspunt en de manier van kijken blijft dezelfde als die in het vorige bericht.
 |
| Wim Jansen (Dordrecht 1923 - 1992) bootjes in de Voorstraatshaven in Dordrecht olieverf/doek 50x40 cm detail/uitsnede particuliere collectie |
Met al het water op en rond Het Eiland van Dordrecht is het niet zo vreemd dat schilders en fotografen daar vaak hun onderwerp, hun motief in vonden.
Niet voor niets kwamen schilders van over de hele wereld naar Dordrecht om hier voor korte of langere tijd te verblijven om de stad, en dan vooral de stad vanaf het water, te schilderen.
De tentoonstelling - ''Dromen van Dordrecht,'' 2005 in het Dordrechts Museum, lichte al een belangrijke tip van de sluier op, maar toonde toen alleen buitenlandse schilders en geen Nederlandse.
Er zijn echter ook heel wat Nederlandse schilders geweest die Dordt hebben vereeuwigd - daaronder plaatselijke schilders zoals bijvoorbeeld de zogenaamde 'Dordtse Impressionisten.' Dat waren schilders die, zo zij deze naam al verdienen, hun eigenheid vooral ontleenden aan de combinatie van de stad op een Eiland en haar omgeving - juist en vooral in relatie tot het water in deze omgeving.
Dordrecht vanaf het brede water van de grote rivieren is natuurlijk ontelbare keren vereeuwigd, maar een schilder kon ook vanuit zijn atelier, zoals Cor Noltee, die een atelier op kop van de Staart had, langs het Wantij lopen om daar de bootjes ter hoogte van de, toen vrij nieuwe, wijk de Staart te schilderen.
In die periode trokken de schilders Steef Wijnhoven, Cor Noltee en Daan Mühlhaus vaak gedrieën naar buiten om gezamenlijk te schilderen, dat werd een soort, bijna legendarisch, driemanschap van drie schilders die elkaar zolang het duurde konden gebruiken en stimuleren maar die ook heel vaak amper samen door één deur konden. Aart Verhoeven heeft daar heel leuk over geschreven in de catalogus die verscheen bij het tweehonderd jaar bestaan van Pictura.
 |
| Cor Noltee (1903 - 1967) bootjes op het Wantij bij de Staart in Dordrecht detail/uitsnede olieverf/doek |
In die periode trokken de schilders Steef Wijnhoven, Cor Noltee en Daan Mühlhaus vaak gedrieën naar buiten om gezamenlijk te schilderen, dat werd een soort, bijna legendarisch, driemanschap van drie schilders die elkaar zolang het duurde konden gebruiken en stimuleren maar die ook heel vaak amper samen door één deur konden. Aart Verhoeven heeft daar heel leuk over geschreven in de catalogus die verscheen bij het tweehonderd jaar bestaan van Pictura.
  |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus (1907-1981) plezierbootjes op het Wantij, 1942 waterverf/papier collectie Dordrechts Museum schenking Peter van Loon erboven - deWijnhaven in Dordrecht |
 |
| Cor Noltee (1903-1967) olieverf/detail/uitsnede Van het Wantij naar de Hollandse Biesbosch is niet zo'n grote stap. Cor Noltee had jarenlang (vanaf eind 1960) een atelier in de buurt van de Kop van 't Land, op steenworp afstand van het Wantij met verderop de Ottersluis De laatste jaren van zijn leven was hij vooral in de Biesbosch te vinden en maakte hij nog een boeiende ontwikkeling door. Zie het boek: Schilders van de Biesbosch |
 |
| S.H.(Steef) Wijnhoven (1898-1969) winter in de Biesbosch olieverf/doek detail/uitsnede verblijfplaats onbekend |
 |
| Elias Boonen (Dordrecht 1860-1931 Brussel) schepen in een binnenhaven olieverf/paneel part. coll. |
 |
| J.W. (Willy) Sluiter (1873-1949) Bom-/leuvenhaven, Dordrecht olieverf/doek 42x33 cm (detail/uitsnede) voorheen kunsthandel G. Vermeulen |
 |
| Wim Jansen (Dordrecht, (1923-1992) in de Wijnhaven in Dordrecht detail/uitsnede - olieverf/doek 30x40 cm voorheen Kunsthandel Bakker, Dordrecht |
 |
| A.P. Schotel (1892 - 1957) visvlot met boten in de Nieuwe Haven in Dordrecht detail/uitsnede, olieverf/doek |
 |
| S.H. (Steef) Wijnhoven (1898-1969) visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht - detail/uitsnede olieverf - verblijfplaats en maten onbekend nog duidelijk onder invloed van zijn leermeester, Marinus Reus, door Wijnhoven geschilderd |
 |
| Daan Mühlhaus (1907-1981) bootje in de Voorstraatshaven in Dordrecht, gezien vanaf de Botermarkt olieverf afbeelding uit het fotoalbum van de schilder verblijfplaats onbekend |
 |
| Joop Kropff (1892-1979) bootjes in de Nieuwe Haven in Dordrecht olieverf/detail/uitsnede voorheen kunsthandel De Rode Deur Joop Kropff, geen Dordtse Impressionist, maar hij had wel goede contacten met enkelen van hen. Hij kwam regelmatig naar Dordrecht om hier te werken. Later was hij als 'mentor' nog belangrijk voor de schilder Adrie Mouthaan. |
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus (1907-1981) visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht waterverf/papier - detail/uitsnede afbeelding - Daan Mühlhausarchief |
 |
| Victor Gilsoul - België (1867-1939) de Wijnhaven in Dordrecht vanaf de Taankade olieverf/doek/uitsnede 54x66 cm |
 |
| A.P. Schotel bootjes aan de Voorstraatshaven in Dordrecht olieverf, uitsnede/detail particuliere verzameling boven in het schilderij is net een pijler van de Nieuwbrug te zien |
Niets uit deze publicaties mag worden overgenomen zonder schriftelijke toestemming van de auteur - Peter van Loon, Dordrecht
Inlichtingen en reacties - Een schilder in Dordrecht (NL) Peter van Loon - telefoon 078 6145913 email peter1959.2009@hotmail.com
Inlichtingen en reacties - Een schilder in Dordrecht (NL) Peter van Loon - telefoon 078 6145913 email peter1959.2009@hotmail.com
Literatuur;
Dromen van Dordrecht - 2005 uitgeverij THOTH Bussum
'Ik mag lijden dat het morgen grijs is' - 1980 uitgave Dordrechts Museum
A.P. Schotel - door Carole Denninger - is in voorbereiding.
Schilders van de Biesbosch - uitgeverij Waanders 1999, door Wim van Wijk en Ad Molendijk.
Tweehonderd jaar Pictura - een tekengenootschap in Dordrecht - uitgave in 1975 Dordrechts Museum en de Culturele raad Dordrecht - met verschillende auteurs.
Cor Noltee - Breed gezien - uitgave van Spijk art projects Venlo 1999 auteur Bert Jintes.
vrijdag 23 september 2011
Terug naar het Dordrecht van de schilders door de camera van Joost van de Weg (1874 - 1957)
Dordrecht, Hollands oudste stad, trok in de negentiende eeuw en in het begin van de twintigste vele schilders uit binnen en buitenland.
De schilders werden gelokt door de schilderachtige reputatie van de stad en wilden Dordrecht met eigen ogen zien en haar ter plaatse vereeuwigen.
Er schijnt een periode te zijn geweest dat Dordrecht meer schilders trok dan Amsterdam en Rotterdam samen. Vanwege deze verhalen heb ik er altijd van gedroomd eens door die stad en haar omgeving te mogen dwalen. Om met eigen ogen het Dordrecht van toen, dat hen zo aantrok, te zien, en zelf net als zij er mijn schildermotieven te kiezen.
Als alternatief ben ik aanvankelijk, als een schilder op zoek naar een mooi motief, door de foto's van de Dordtse fotograaf Joost van de Weg (1874-1957) gaan dwalen.
Ik zocht als het ware naar foto's en onderwerpen binnen de foto's. Motieven en schilderachtige situaties die tijdgenoten en schilders uit van de Weg's tijd ook gekozen zouden hebben.
Naar wat ik bijvoorbeeld van de schilder A.P. Schotel (1890-1956) weet is dat hij als plaatsgenoot vaak koos voor de dezelfde situaties en dezelfde onderwerpen.
Wat mijn eigen beweeg redenen betreft zocht ik het met dit door mij gekozen instrument aanvankelijk nog elders. Maar ik kwam van het één in het ander terecht. Vanuit mijn eerste ontdekkingen kreeg ik vanzelf de behoefte bij de foto's van Joost van de Weg's te gaan kijken. Het bleek een probaat middel om mijn aandacht van wat andere zaken af te leiden. Het idee ontstond omdat ik aanvankelijk eigenlijk niets beters wist te bedenken, maar dit bleek te werken.
Dus ik dook opeens op een creatieve en speurende manier in mijn archieven en in het verleden van deze, door veel schilders vereeuwigde en bezongen, stad. Mijn geboortestad Dordrecht.
Zoals ik al aangaf kwam ik via een omweg op het pad van mijn verzameling foto's van deze Dordtse fotograaf. Zijn originele foto's had ik jaren geleden, toen zich daar de kans toe bood, al voor eigen gebruik op een digitaal bestand gezet.
Al vanaf mijn vroegste schilderjaren heb ik iets extra's met het fotowerk van Joost van de Weg.
Zijn foto's leerde ik kennen via een stapeltje originele afdrukken dat mijn eerste en enige werkgever Adri Bakker, van de gelijknamige lijstenmakerij en kunsthandel aan de Spuiweg, in zijn bezit had.
Eén van mijn eerste schilderijtjes, een stukje Spuihaven, was naar één van die foto's van Joost van de Weg geschilderd - dat was nog voor Daan Mühlhaus me bij hem uitnodigde.
Toen ik een aantal jaren geleden nog eens naar die foto's vroeg kon Ad Bakker, de zoon van Adri Bakker, de foto's aanvankelijk niet vinden, maar toen ze later alsnog tevoorschijn kwamen luidde dit het begin van een soort herontdekking in.
Het resulteerde uiteindelijk in een tentoonstelling die Bakker in 2009 hield
Joost van de Weg - Dordrecht in tegenlicht 1874-1957
Joost van de Weg was een fotograaf die, net als zijn oudere collega H.J.Tollens, (1864-1936), fotografeerde met de ogen en de visie van een schilder. Zij waren daarin verwant met landelijk bekende collega's als Jacob Olie, Bernard Eilers, Henri Bersenbrugge en Cas Oorthuys. Allen romantici met een schilderachtige kijk en opvatting van de fotografie, één waar een latere generatie fotografen zich juist weer sterk tegen ging afzetten.
Nu, meer dan een halve eeuw later, nu het stof van de eeuwige richtingen strijd tussen generaties is opgetrokken, krijgen deze fotografen weer veel meer aandacht en erkenning, en de basis voor eenzelfde lot voor Joost van de Weg is inmiddels gelegd. Maar het vraagt nog wel om een vervolg - een vervolg middels een mooie publicatie - net zoals boekhandel en uitgeverij De Bengel dat op fraaie wijze met het werk van H.J. Tollens heeft gedaan. Van die kant was er aanvankelijk belangstelling, maar mij is niet bekend of dit nog concrete vormen aan zal nemen.
Er zijn in ieder geval wel mindere goden in boekvorm verschenen.
Schilders herkenden het schilderachtige weer op hun beurt in de foto's van Joost van de Weg.
Interessant detail - Mühlhaus mocht de foto's lenen, maar Adri Bakker plakte nog wel even snel de etiketten van zijn zaak op de achterkant van de foto's. Zo kon er geen misverstand over bestaan wiens eigendom de foto's waren, en zo konden wij zoveel jaren later zien welke er toen bij Mühlhaus op het atelier zijn geweest.
Joost van de Weg gaf zelf, in de rol van uitgever, ook foto's/briefkaarten van zichzelf en anderen uit, een activiteit die later nog door zijn zuster is overgenomen en voortgezet.
Zie voor meer: http www.dordtsekaart.nl
Wat het voor mij als schilder en liefhebber zo extra interessant maakt is dat Joost van de Weg zijn foto's in dezelfde periode maakte als veel van mijn plaatselijke voorbeelden. Het idee dat schilders als A.P. Schotel, Maurice Sijs en later ondermeer ook mensen als Cor Noltee, Steef Wijnhoven, Daan Mühlhaus en Joop Kropff hun schildersezel op dezelfde plaatsen neerzetten en dezelfde schepen en bootjes zagen die we nu op de foto's kunnen zien boeit me.
Dankzij de foto's van Joost van de Weg kun je met de ogen van nu als het ware het Dordrecht van toen meebeleven. Door zelf details uit de foto's naar voren te halen en die te isoleren op zoek naar interessante situaties kijk ik ook in die wereld rond.
Een kunstenaar die, als ik zo rond dwaal door de foto's van Joost van de Weg, steeds sterk bij me naar boven komt is de Amsterdamse schilder Willem Witsen (1860 - 1923). Willem Witsen maakte een serie befaamde etsen, aquarellen en schilderijen van Dordrecht, vooral van de Voorstraatshaven. maar ook het zicht vanaf de Grote Kerk, de Nieuwe Haven en het Drierivierenpunt.
Witsen kwam daarvoor in 1898 naar Dordrecht in de bedoeling een twaalftal etsen van Dordrecht, bestemd voor kunsthandel E.J. van Wisselingh & Co uit Amsterdam, te maken. Vanuit een tot varend atelier omgetoverde roeiboot maakte hij veel schetsen in krijt. Die dienden als voorstudie voor de latere uitgewerkte werken. Het is mij niet bekend of hij toen ook foto's gebruikte. Witsen was namelijk ook, net als zijn vriend en collega G.H. Breitner, een verwoed fotograaf.
(Zie ook de collectie van het Dordrechts Museum.)
 |
| de Spuihaven in Dordrecht Joost van de Weg - foto/detail |
De schilders werden gelokt door de schilderachtige reputatie van de stad en wilden Dordrecht met eigen ogen zien en haar ter plaatse vereeuwigen.
Er schijnt een periode te zijn geweest dat Dordrecht meer schilders trok dan Amsterdam en Rotterdam samen. Vanwege deze verhalen heb ik er altijd van gedroomd eens door die stad en haar omgeving te mogen dwalen. Om met eigen ogen het Dordrecht van toen, dat hen zo aantrok, te zien, en zelf net als zij er mijn schildermotieven te kiezen.
Als alternatief ben ik aanvankelijk, als een schilder op zoek naar een mooi motief, door de foto's van de Dordtse fotograaf Joost van de Weg (1874-1957) gaan dwalen.
Ik zocht als het ware naar foto's en onderwerpen binnen de foto's. Motieven en schilderachtige situaties die tijdgenoten en schilders uit van de Weg's tijd ook gekozen zouden hebben.
Naar wat ik bijvoorbeeld van de schilder A.P. Schotel (1890-1956) weet is dat hij als plaatsgenoot vaak koos voor de dezelfde situaties en dezelfde onderwerpen.
 |
| serie 3. Uitg. J. van de Weg. Dordrecht No. 901. Foto Schotel Dit moet wel een foto door A.P. Schotel zijn, dit is een vaker door hem geschilderd onderwerp, deze foto was in de catalogus van Joost van de Weg opgenomen |
De schrijfster van het nog, (bij de komende tentoonstellingen in de nabije toekomst o.a. in het Dordrechts Museum), te verschijnen boek over A.P. Schotel kwam zelfs na het publiceren van dit artikel en de hierin opgenomen foto-uitsnedes tot de voor de hand liggende vraag of die twee elkaar misschien gekend zouden hebben? Het antwoord op die vraag is zonder verder onderzoek wat moeilijk met honderd procent ja te beantwoorden, maar het ligt m.i. wel voor de hand dat dat het geval moet zijn geweest. Kijk maar naar de informatie bij de rechterfoto.
Naar ik van Carole Denninger begrepen heb was Schotel zelf ook een een verwoed fotograaf en filmer. Ik hoop dat daar in de toekomst ook nog iets van naar buiten zal komen.Wat mijn eigen beweeg redenen betreft zocht ik het met dit door mij gekozen instrument aanvankelijk nog elders. Maar ik kwam van het één in het ander terecht. Vanuit mijn eerste ontdekkingen kreeg ik vanzelf de behoefte bij de foto's van Joost van de Weg's te gaan kijken. Het bleek een probaat middel om mijn aandacht van wat andere zaken af te leiden. Het idee ontstond omdat ik aanvankelijk eigenlijk niets beters wist te bedenken, maar dit bleek te werken.
Dus ik dook opeens op een creatieve en speurende manier in mijn archieven en in het verleden van deze, door veel schilders vereeuwigde en bezongen, stad. Mijn geboortestad Dordrecht.
 |
| Joost van de Weg - foto/detail wherry in de Voorstraatshaven in Dordrecht dit is ter hoogte van de aan de Voorstraatshaven gelegen tuin van, voorheen, de familie Buytink. (de Buytink's van de bekende Dordtse meubelzaak) Joost van de Weg woonde er tegenover - aan de an- dere kant van de haven - in een huis dat langzaam in de haven dreigde weg te zakken - iets dat later ook werkelijk is gebeurd. Denkt u voor de sfeertekening maar aan het gedicht Wijnhaven van Jan Eijkelboom uit de bundel: Wat blijft komt nooit terug |
Al vanaf mijn vroegste schilderjaren heb ik iets extra's met het fotowerk van Joost van de Weg.
Zijn foto's leerde ik kennen via een stapeltje originele afdrukken dat mijn eerste en enige werkgever Adri Bakker, van de gelijknamige lijstenmakerij en kunsthandel aan de Spuiweg, in zijn bezit had.
Eén van mijn eerste schilderijtjes, een stukje Spuihaven, was naar één van die foto's van Joost van de Weg geschilderd - dat was nog voor Daan Mühlhaus me bij hem uitnodigde.
Toen ik een aantal jaren geleden nog eens naar die foto's vroeg kon Ad Bakker, de zoon van Adri Bakker, de foto's aanvankelijk niet vinden, maar toen ze later alsnog tevoorschijn kwamen luidde dit het begin van een soort herontdekking in.
Het resulteerde uiteindelijk in een tentoonstelling die Bakker in 2009 hield
Joost van de Weg - Dordrecht in tegenlicht 1874-1957
 |
Het Dordrecht van Tollens uitgevers Boekhandel De Bengel Stadsarchief Dordrecht eerste druk verscheen in 2000 |
Nu, meer dan een halve eeuw later, nu het stof van de eeuwige richtingen strijd tussen generaties is opgetrokken, krijgen deze fotografen weer veel meer aandacht en erkenning, en de basis voor eenzelfde lot voor Joost van de Weg is inmiddels gelegd. Maar het vraagt nog wel om een vervolg - een vervolg middels een mooie publicatie - net zoals boekhandel en uitgeverij De Bengel dat op fraaie wijze met het werk van H.J. Tollens heeft gedaan. Van die kant was er aanvankelijk belangstelling, maar mij is niet bekend of dit nog concrete vormen aan zal nemen.
Er zijn in ieder geval wel mindere goden in boekvorm verschenen.
 |
| Joost van de Weg - foto/uitsnede de Nieuwe Haven in Dordrecht in de winter, een uitsnede uit één van de door Daan Mühlhaus geleende foto's |
Zo is het interessant dat Daan Mühlhaus ook foto's van het 'stapeltje' van Adri Bakker heeft geleend.
Dat leverde o.a. enkele winters van de Nieuwe Haven op. Interessant detail - Mühlhaus mocht de foto's lenen, maar Adri Bakker plakte nog wel even snel de etiketten van zijn zaak op de achterkant van de foto's. Zo kon er geen misverstand over bestaan wiens eigendom de foto's waren, en zo konden wij zoveel jaren later zien welke er toen bij Mühlhaus op het atelier zijn geweest.
Joost van de Weg gaf zelf, in de rol van uitgever, ook foto's/briefkaarten van zichzelf en anderen uit, een activiteit die later nog door zijn zuster is overgenomen en voortgezet.
Zie voor meer: http www.dordtsekaart.nl
 |
| Joost van de Weg - foto/detail aan een vlot van de Koninklijke Dordrechtsche Roei & Zeilvereeniging in de Nieuwe Haven te Dordrecht er bestaat een leuke A.P. Schotel met het botenhuis en vergelijkbare boten verkocht bij kunsthandel Simonis en Buunk http://www.simonis-buunk.nl/ |
 |
| Joost van de Weg - foto/detail roeiboot in de Voorstraatshaven in Dordrecht |
 |
| Steef Wijnhoven (1898-1969) detail uit een houtsnede |
Dankzij de foto's van Joost van de Weg kun je met de ogen van nu als het ware het Dordrecht van toen meebeleven. Door zelf details uit de foto's naar voren te halen en die te isoleren op zoek naar interessante situaties kijk ik ook in die wereld rond.
 |
| Willem Witsen en Dordrecht door J.F. Heijbroek uitgeverij THOTH Bussum 2003 |
Een kunstenaar die, als ik zo rond dwaal door de foto's van Joost van de Weg, steeds sterk bij me naar boven komt is de Amsterdamse schilder Willem Witsen (1860 - 1923). Willem Witsen maakte een serie befaamde etsen, aquarellen en schilderijen van Dordrecht, vooral van de Voorstraatshaven. maar ook het zicht vanaf de Grote Kerk, de Nieuwe Haven en het Drierivierenpunt.
Witsen kwam daarvoor in 1898 naar Dordrecht in de bedoeling een twaalftal etsen van Dordrecht, bestemd voor kunsthandel E.J. van Wisselingh & Co uit Amsterdam, te maken. Vanuit een tot varend atelier omgetoverde roeiboot maakte hij veel schetsen in krijt. Die dienden als voorstudie voor de latere uitgewerkte werken. Het is mij niet bekend of hij toen ook foto's gebruikte. Witsen was namelijk ook, net als zijn vriend en collega G.H. Breitner, een verwoed fotograaf.
(Zie ook de collectie van het Dordrechts Museum.)
 |
| Joost van de Weg - foto/uitsnede Visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht het visvlot met de Nieuwe Haven is vaak door A.P. Schotel geschilderd de Lange IJzeren Brug staat o.a. op een prachtige ets door Willem Witsen |
Joost van de Weg had een opvallende voorkeur voor een bepaalt licht - liefst niet te hard en bij voorkeur (m.i.) bij tegenlicht. Ik heb zelf eens een serie foto's rond de Nieuwe Haven gemaakt - bij een vergelijkbaar licht - en ik moet steeds aan de sfeer van Joost van de Weg denken. Ik heb er alleen te weinig mee gedaan omdat ik toen met mijn hoofd in de Provence zat, maar nu lijkt het erop dat het toch een kans zal krijgen. Dit soort afleiding wat tevens onderzoek is maakt de kans daarop in ieder geval een heel stuk groter.
Het voert te ver om alles dat ik gevonden heb in dit blog af te beelden, dit is maar een doorsnede van de vele details en situaties die ik gevonden heb, maar als recept om weer met mooie dingen bezig te zijn is het een goed alternatief voor andere, meer gewenste, vormen van wisselwerking. Er is niet veel voorstellingsvermogen voor nodig om je in het Dordrecht van de twintiger en dertiger jaren te wanen.
Als schilder in die tijd hoefde je niet ver te zoeken en op deze manier geeft het u en mij ook een korte blik in het verleden. Het zette mij in ieder geval op een spoor dat ik misschien wel te lang uit het oog ben verloren. Het bevestigt wat al voorzichtig in mij sluimerde, maar waar ik tot nu geen gehoor aan gaf.
 |
| Joost van de Weg - foto/uitsnede schepen in een Dordtse haven |
Als schilder in die tijd hoefde je niet ver te zoeken en op deze manier geeft het u en mij ook een korte blik in het verleden. Het zette mij in ieder geval op een spoor dat ik misschien wel te lang uit het oog ben verloren. Het bevestigt wat al voorzichtig in mij sluimerde, maar waar ik tot nu geen gehoor aan gaf.
 |
| Joost van de Weg - foto/uitsnede de Wijnhaven in Dordrecht rechts van de schepen stond Pennock's Hotel waar vele schilders uit binnen en buitenland logies en verblijf vonden, Daan Mühlhaus kon er jaren na dato nog woest om worden dat men deze panden aan de slopershamer heeft prijs gegeven |
 |
| Joost van de Weg - foto/uitsnede stoomsleepboten in de Wolwevershaven in Dordrecht |
 |
| Joost van de Weg - foto/uitsnede de Voorstraatshaven in Dordrecht vanaf de Wijnbrug richting de Nieuwbrug |
 |
| Joost van de Weg foto/uitsnede winter in de Spuihaven in Dordrecht naar dit motief en deze foto heeft Daan Mühlhaus ook een schilderij gemaakt dat bij Adri Bakker is verkocht |
 |
| Joost van de Weg - foto/uitsnede de Voorstraatshaven in Dordrecht Willem Witsen huurde een bootje, paste het aan als varend atelier en vereeuwigde daar vanuit de Dordtse gevels, gevels die later op zijn beurt door Joost van de Weg gefotografeerd zijn Meer over Joost van de Weg als uitgever op www.dordtsekaart.nl Lees in dit verband ook het blog uit oktober 2010 - Daan Mühlhaus en A.P. Schotel voor inlichtingen en uitwisseling Peter van Loon telefoon 078 6145913 |
maandag 29 augustus 2011
het Museum voor Moderne Kunst, de Rietgors in Papendrecht en haar conservator Adrie Mouthaan
oude titel - De vraag wat me tot een nieuw stuk kan inspireren leidde tot een stuk over
het voormalige Museum voor Moderne Kunst, de Rietgors in Papendrecht en haar conservator Adrie Mouthaan
Ik giet mijn artikelen/blogs meestal in een bepaalde vorm, ik hang het verhaal als het ware ergens aan op. Dat kan een bepaald thema zijn, over een favoriete plek van de Dordtse Impressionisten handelen - het kan ook over een oud foldertje van Daan Mühlhaus gaan. Er is regelmatig wel een vertrek- of uitgangspunt. Nu zat ik (nog) zonder maar voelde ik eenvoudig de behoefte om weer eens een positief geluid te laten horen. Dus dat werd mijn voorlopige kapstok voor de start. De rest diende zich vanzelf aan.
Het kan me altijd weer frapperen dat er op momenten dat ik me het voorgaande afvraag - waar een verhaal aan te koppelen - er zich vaak onverwacht een gelegenheid aandient om over te schrijven. Nu net, toen ik de eerste regels van dit stuk al geschreven had bijvoorbeeld. Ik surfde wat op Google op zoek naar een antwoord op een gerezen vraag en zo kwam ik op een mij nog niet bekende website. Bij de in de site opgenomen afbeeldingen zag ik veel oude bekenden, allemaal schilderijen uit de collectie van de Rietgors, terug. Dat wil ik nu niet voor deze gelegenheid gebruiken maar ik ga dat wel in de directe toekomst toepassen. Het bied mij tegen die tijd zo'n soort kapstok. Eén waarmee ik later het verhaal rond een herinnering kan schrijven.
De website wil ik nu alvast doorgeven. (zie verderop in dit stuk)
In blogger, de host van mijn site, kan ik zien welke zoektermen men heeft gebruikt om op dit blog te belanden. Daar kwam ik deze week meerdere malen de naam van Adrie Mouthaan tegen. Omdat ik weinig feedback van mijn lezers krijg, ondanks mijn verzoeken, en ik me wel afvroeg of er misschien nieuws over hem te vinden was zat ik wat te surfen en vond ik de aangeduide site.
De laatste keer dat ik Adrie Mouthaan (1940) ontmoette, dat is alweer een paar jaar geleden, vertelde ik hem dat ik een interessante cd-rom, speciaal van de landschappen, van de Frans-Russische schilder Nicolas de Staël had gemaakt, en dit op een manier en in een uitvoering die hem zeker zou aanspreken, want ik wist dat hij net als ik een groot bewonderaar van deze schilder is. Hij vertelde me toen dat hij eigenlijk niet veel van computers en Internet moest hebben en weinig aan die cd-rom had. Dat helpt in deze tijden niet erg mee bij de bevordering van een zekere naamsbekendheid. Bovendien heeft hij op 'het net' de 'pech' dat hij dezelfde naam deelt met een landelijk bekende fotograaf. De fotograaf Adrie Mouthaan die in de muziekwereld zijn sporen verdient. Google je hun beider naam dan kom je bij deze fotograaf terecht. Niets ten nadele van de fotograaf, maar Adrie Mouthaan de schilder mag er toch ook zijn! Vandaar dat ik de gelegenheid te baat neem onderstaande afbeeldingen van de voor en achterzijde van het Adrie Mouthaan Album te plaatsen. Als tegenwicht richting zijn naamgenoot met al zijn popsterren die toch wel genoeg bezoekers zal krijgen. In het boek 'Schilders van de Biesbosch,' is een hoofdstuk aan Adrie Mouthaan gewijd.
Mouthaan wil ik bij deze gelegenheid sowieso graag noemen omdat ik veel aan de contacten met hem heb gehad. Mühlhaus was onbetwist mijn mentor, maar hij stond absoluut vijandig tegenover de moderne kunst. Heel anders dan Mouthaans 'mentor,' Joop Kropff, die zich is blijven vernieuwen. Mühlhaus deed dit simpel af met de uitspraak; ,,Joop moest ook zo nodig gek doen!''
Bij Mouthaan, en via hem bij Kropff, herkende ik de volgende stap als schilder, die voorbij het Dordts Impressionisme. Trouwens een stap die Mühlhaus mij, ondanks zichzelf, ook al aankondigde. Maar dat is weer een verhaal voor later.
Een bezoekje aan dit inmiddels opgeheven museum in Papendrecht, dat onder de supervisie van een conservator, de kunstenaar Adrie Mouthaan, stond, kon me als beginnende kunstenaar flink inspireren en de verzamelaar, die ik toen ook was, kon de schilderijen zien die soms voor zijn neus waren weggekaapt. De Rietgors had namelijk vaak, in de persoon van Adrie Mouthaan, de eerste keuze bij de plaatselijke Dordtse kunsthandel. Het Papendrechtse museum was tevens een podium dat veel aan de regionale kunstenaars deed. Heel wat meer dan het Dordrechts Museum, en dat kan het Dordrechts Museum wat mij betreft in zijn zak steken.
Een bezoek aan de Rietgors, samen met mijn mentor, de Dordtse schilder Daan Mühlhaus, als tussenstop tijdens een tocht die in mijn herinnering gegrifd zal blijven, zal ik in één van de komende artikelen/blogs beschrijven.
het voormalige Museum voor Moderne Kunst, de Rietgors in Papendrecht en haar conservator Adrie Mouthaan
Ik giet mijn artikelen/blogs meestal in een bepaalde vorm, ik hang het verhaal als het ware ergens aan op. Dat kan een bepaald thema zijn, over een favoriete plek van de Dordtse Impressionisten handelen - het kan ook over een oud foldertje van Daan Mühlhaus gaan. Er is regelmatig wel een vertrek- of uitgangspunt. Nu zat ik (nog) zonder maar voelde ik eenvoudig de behoefte om weer eens een positief geluid te laten horen. Dus dat werd mijn voorlopige kapstok voor de start. De rest diende zich vanzelf aan.
Het kan me altijd weer frapperen dat er op momenten dat ik me het voorgaande afvraag - waar een verhaal aan te koppelen - er zich vaak onverwacht een gelegenheid aandient om over te schrijven. Nu net, toen ik de eerste regels van dit stuk al geschreven had bijvoorbeeld. Ik surfde wat op Google op zoek naar een antwoord op een gerezen vraag en zo kwam ik op een mij nog niet bekende website. Bij de in de site opgenomen afbeeldingen zag ik veel oude bekenden, allemaal schilderijen uit de collectie van de Rietgors, terug. Dat wil ik nu niet voor deze gelegenheid gebruiken maar ik ga dat wel in de directe toekomst toepassen. Het bied mij tegen die tijd zo'n soort kapstok. Eén waarmee ik later het verhaal rond een herinnering kan schrijven.
De website wil ik nu alvast doorgeven. (zie verderop in dit stuk)
 |
| omslag v/h boek Schilders van de Biesbosch door Wim van Wijk en Ad Molendijk 1999 uitgeverij Waanders, Zwolle en het stadsarchief Dordrecht, met Cor Noltee, Steef Wijnhoven, Ab van 't Hof, Adrie Mouthaan, les Timmermans, Arie C. de Bruyn, Ernst van Dalen, Henk van Dalen, Marinus van der Neut, Ad van der Ven, Teus Verhoeven en twee afbeeldingen van Wim Jansen |
De laatste keer dat ik Adrie Mouthaan (1940) ontmoette, dat is alweer een paar jaar geleden, vertelde ik hem dat ik een interessante cd-rom, speciaal van de landschappen, van de Frans-Russische schilder Nicolas de Staël had gemaakt, en dit op een manier en in een uitvoering die hem zeker zou aanspreken, want ik wist dat hij net als ik een groot bewonderaar van deze schilder is. Hij vertelde me toen dat hij eigenlijk niet veel van computers en Internet moest hebben en weinig aan die cd-rom had. Dat helpt in deze tijden niet erg mee bij de bevordering van een zekere naamsbekendheid. Bovendien heeft hij op 'het net' de 'pech' dat hij dezelfde naam deelt met een landelijk bekende fotograaf. De fotograaf Adrie Mouthaan die in de muziekwereld zijn sporen verdient. Google je hun beider naam dan kom je bij deze fotograaf terecht. Niets ten nadele van de fotograaf, maar Adrie Mouthaan de schilder mag er toch ook zijn! Vandaar dat ik de gelegenheid te baat neem onderstaande afbeeldingen van de voor en achterzijde van het Adrie Mouthaan Album te plaatsen. Als tegenwicht richting zijn naamgenoot met al zijn popsterren die toch wel genoeg bezoekers zal krijgen. In het boek 'Schilders van de Biesbosch,' is een hoofdstuk aan Adrie Mouthaan gewijd.
Mouthaan wil ik bij deze gelegenheid sowieso graag noemen omdat ik veel aan de contacten met hem heb gehad. Mühlhaus was onbetwist mijn mentor, maar hij stond absoluut vijandig tegenover de moderne kunst. Heel anders dan Mouthaans 'mentor,' Joop Kropff, die zich is blijven vernieuwen. Mühlhaus deed dit simpel af met de uitspraak; ,,Joop moest ook zo nodig gek doen!''
Bij Mouthaan, en via hem bij Kropff, herkende ik de volgende stap als schilder, die voorbij het Dordts Impressionisme. Trouwens een stap die Mühlhaus mij, ondanks zichzelf, ook al aankondigde. Maar dat is weer een verhaal voor later.
 |
| achterkant van dezelfde uitgave uit 1978 met kunstenaar en conservator van Museum voor Moderne Kunst de Rietgors in Papendrecht, Adrie Mouthaan (1940) |
 |
| Adrie Mouthaan (1940) album 14.6x11.4 cm uitgave in een oplage van 100 exemplaren, uitgegeven door Carolien van den Dool in 1978 |
De site is een website die, naar ik begrijp, sinds dit jaar rond het Museum voor Moderne Kunst de Rietgors, vroeger in Papendrecht, bestaat. Het opheffen van dit sympathieke Museum door de gemeente Papendrecht is een goede graadmeter van hoe verdrietig het in het algemeen met het Nederlandse kunstklimaat gestelt is. Want als u alleen al op deze website de hoogtepunten van de collectie bekijkt, ziet u wat een fraaie collectie het is. Deze uitkomst staat ver af van wat de oprichter, de verzamelaar Luigies met de collectie, en de bungalow die die collectie moest herbergen, voor ogen had. http://www.museumderietgors.nl/
 |
| in 1997 weidde het Museum voor Moderne Kunst de Rietgors in Papendrecht een tentoonstelling aan de Dordtse Impressionist Daan Mühlhaus. Dit in nauwe samenwerking met Bert Jintes van Kunsthandel de Rode Deur, Dordrecht |
Die inspirerende werking was niet alleen vanwege de mooie verzameling maar ook door het prettige contact met conservator Adrie Mouthaan, die me zelfs een paar keer het voorrecht gunde in mijn eentje, zonder begeleiding of toezicht, in het depot van dit intieme museum rond te neuzen.
Ik herinner me een prachtige in blauwe tinten geschilderde Joop Kropff. Een klein schilderijtje, de Merwede met Dordrecht aan de horizon - één dat me vaag aan Claude Monet deed denken. Frans impressionisme aan de Merwede! - misschien sloeg mijn fantasie wel op hol, maar dat schilderijtje was alleen al het tochtje naar Papendrecht meer dan waard. Zulke indrukken helpen je vooruit als autodidacte schilder.
Ik herinner me een prachtige in blauwe tinten geschilderde Joop Kropff. Een klein schilderijtje, de Merwede met Dordrecht aan de horizon - één dat me vaag aan Claude Monet deed denken. Frans impressionisme aan de Merwede! - misschien sloeg mijn fantasie wel op hol, maar dat schilderijtje was alleen al het tochtje naar Papendrecht meer dan waard. Zulke indrukken helpen je vooruit als autodidacte schilder.
Een bezoek aan de Rietgors, samen met mijn mentor, de Dordtse schilder Daan Mühlhaus, als tussenstop tijdens een tocht die in mijn herinnering gegrifd zal blijven, zal ik in één van de komende artikelen/blogs beschrijven.
woensdag 3 augustus 2011
Een folder van Daan Mühlhaus, schilderen. Er is in feite niet eens zoveel nieuws onder de zon.
 |
| SCHILDEREN buitenkant van het foldertje waarmee Daan Muehlhaus leerlingen voor schilderles zocht, de tekst van de folder werd door Otto Dicke voor- zien van tekeningetjes |
De afgelopen winter had ik bij mijn speurwerk naar mijn mentor, de in 1981 overleden Dordtse schilder Daan Mühlhaus, tijdelijk een oud fotoalbum van hem in handen. De buitenkant was behoorlijk door de muizen aangevreten.
Wat schetst mijn verbazing toen ik daarin deze folder tegenkwam. Om die verbazing voor u te verklaren moet ik u vertellen waar die vandaan kwam.
Ik heb Daan Mühlhaus in de laatste vierenhalf jaar van zijn leven meegemaakt. Dit was te danken aan het feit dat ik in 1977 als leerling-lijstenmaker bij de firma Adri Bakker en zoon, aan de Spuiweg in Dordrecht, in dienst kwam. Via Adri Bakker verkocht hij veel van zijn schilderijen en hij liep er dan ook vaak binnen, meestal tegen koffie tijd.
Daar was het ook dat ik hem leerde kennen.
 |
| Cor Noltee 1903-1967 in de vrije natuur foto Daan Mühlhaus coll. Daan Mühlhaus archief |
Voor mij is Cor Noltee een levendige kleurrijke figuur uit mijn eigen jonge jaren en niet één van die vele andere namen en verhalen uit de Dordtse schildersannalen.
Noltee was tien jaar daarvoor in 1967 overleden en het is wel frappant dat ik zelf 'Noltee grappen' heb gemaakt die later nog door anderen aan Mühlhaus waren toegeschreven.
De naam van Noltee viel sowieso vaak omdat hij in het verleden ook bij Adri Bakker kwam. Ik kan me een leuk tekeningetje van Noltee's hand voor de geest halen van Bakker's werkplaats met centraal een potkachel. Het hing in Adri Bakker's kantoortje, de plek waar Adri Bakker en Daan Mühlhaus zich regelmatig afzonderden om de onderlinge financiën te regelen.
Dat was een zaak tussen hen beiden en daar bemoeide zich verder niemand mee.
 |
| foto de Dordtenaar - bij het halen van een mijlpaal, de verkoop van 2500 reprodukties van het schilderij, de Nieuwe Haven met de Grote Kerk in Dordrecht, door Daan Mühlhaus, de opbrengst kwam ten bate van het restauratiefonds van de Grote Kerk. v.l.n.r. A. Brasser, voorzitter van de kerkvoogdij, Adri Bakker, de initiatiefnemer, en Daan Mühlhaus uiteindelijk zouden er tienduizend reprodukties gemaakt worden. Het originele schilderij van Daan Mühlhaus zou later door de Dordtse middenstanders aan de nieuw benoemde burgermeester van Zuuren worden aangeboden, die er volgens een bericht in de plaatselijke krant zichtbaar blij mee was. |
In de lijstenmakerij van Bakker lieten zich allerlei verhalen optekenen. De vaste klanten van Bakker, handelaren, kennissen, relaties, kunstenaars etc. liepen vaak meteen door naar de werkplaats om daar hun bestellingen en zaken met Bakker te regelen en daarbij gingen ook vaak boeiende geschiedenissen over tafel. Ik kon vaak meeluisteren, onderwijl ging ik gewoon door met mijn werkzaamheden in de lijstenmakerij.
Vanuit dat perspectief leerde ik het wereldje door de jaren heen aardig kennen.
 |
| Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981 |
Van Daan Mühlhaus bestond door de informatie van buitenaf en de indruk die hij zelf graag met zijn verhalen bevestigde een beeld van een man die zich niet altijd even makkelijk liet benaderen en die zelfs liever wat afstand hield.
Zijn credo leek verder wel; ,,Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg!'' Kunstschilder zijn was voor hem geen show voor de buitenwacht maar een serieuze aangelegenheid. ''Gek doen'', zoals hij dat veelvuldig uitdrukte, hoorde daar niet bij.
Noltee leek het tegenovergestelde, die verzamelde graag mensen en publiek om zich heen en hij gaf de buitenwacht het bijna cliché beeld van de bon-vivant, de bohémien/schilder.
Een kenmerkend verhaal dat ik optekende speelde in de Tweede Wereldoorlog, in een tijd van schaarste. Op het eerste gezicht lijkt het voor ons moeilijk voor te stellen, maar het loonde in die dagen en omstandigheden om de schilderkunst als broodwinning te gaan beoefenen. Heel wat mensen konden in die donkere tijden van de kunst rondkomen of begonnen er juist mee, om er na de oorlog weer mee op te houden of er een andere of extra broodwinning bij te zoeken.
 |
| Cor Noltee 1903-1967 zelfportret olieverf/doek voorheen coll. van der Mijle |
Eén van hen was Plip Haezer. Hij klopte midden in de oorlog bij Mühlhaus aan met het volgende; ,,Zeg Mühlhaus, je kunt mij niet wijsmaken dat dat schilderen van jullie niet gewoon een trucje is - kun je mij die truc niet verklappen?'' Daan Mühlhaus vond dat een onzinnige vraag en wilde hem snel uit de droom helpen. ,, Ga weg Phlip met je flauwekul, wat een onzin zeg - er bestaat helemaal geen trucje!''
Phlip Haezers droop af, maar ging onversaagd met dezelfde vraag door naar Cor Noltee.
Die reageerde anders.Phlip Haezers droop af, maar ging onversaagd met dezelfde vraag door naar Cor Noltee.
,,Weet je wat Phlip, breng jij morgen een rol linnen mee naar mijn atelier dan zal ik je die truc wel even uit de doeken doen''. Haezer die contacten had waardoor hij makkelijker aan materialen kon komen verscheen de volgende dag met de rol linnen bij Noltee op het atelier. Hij kwam er weer met lege handen vandaan.
De rol bleef achter maar hij heeft ook bij Cor Noltee het 'trucje' niet gevonden.
Een ander moment speelde veel later en de strekking ervan zong al langer in Dordrecht rond. Beginnende schilders wilden wel eens bij Daan Mühlhaus aanbellen, meestal met de vraag of hij naar hun werk wilde kijken. Hij wimpelde het steevast af, vaak met de begeleidende woorden;
,,Ga eerst maar eens vijfentwintig jaar buitenschilderen en kom dan nog maar eens terug.''
U begrijpt waarschijnlijk wel mijn verrassing en die van anderen, toen Daan Mühlhaus mijn, angstvallig voor hem onder een werkbank bij Bakker verborgen gehouden eerste schilderijtjes in olieverf ontdekte en hij me sommeerde die aan hem te laten zien. Tot mijn verwondering complimenteerde hij me en sprak hij de voor mij belangrijke woorden;
,,Toen ik zo oud was als jij kon ik dit niet - Je moet eens op mijn atelier komen, dan zal ik je wat op weg helpen.''
Het directe vervolg heb ik in mijn blog/artikel van 28 november 2010 - Buitenschilderen met Daan Mühlhaus beschreven. Maar deze gang van zaken was dus een zeldzame uitzondering.
 |
| SCHILDEREN waarschijnlijk kort na de oorlog door Daan Mühlhaus uit- gegeven, de illustraties zijn van de hand van Otto Dicke één keer op de afbeelding klikken voor een grotere afbeelding zodat u de tekst kunt lezen |
Daarom de kop van dit blog/artikel: - Er is eigenlijk niet eens zoveel nieuws onder de zon.
Het wordt alleen iedere keer weer anders verpakt.
Nog steeds zijn er mensen die denken dat het 'trucje' bestaat en er zijn nog steeds docenten die het hen beloven.
voor meer informatie zie de blogs en de labellijst, waar
meer over de lessen van Petervan Loon te vinden is
verder
website www.petervanloondordrecht.nl
telefoon 078 6145913
Abonneren op:
Posts (Atom)